Het btw-tarief bepaalt hoeveel omzetbelasting je aan je klant rekent: 21%, 9% of 0%. De meeste ondernemers werken standaard met het hoge tarief, maar voor bepaalde producten en diensten geldt een uitzondering.
In dit artikel lees je welk tarief bij welke situatie hoort, wat er per 1 januari 2026 is veranderd voor logies, en hoe je voorkomt dat je een verkeerd percentage op je factuur zet.
Welke btw-tarieven bestaan er?
Nederland kent drie btw-tarieven: 21% (hoog), 9% (laag) en 0%. Daarnaast bestaan er vrijstellingen, waarbij helemaal geen btw wordt berekend.
Het tarief hangt af van wat je levert, niet van wie je bent of hoe je onderneming heet. Twee zzp-ondernemers in dezelfde straat kunnen dus verschillende tarieven rekenen, simpelweg omdat ze andere producten of diensten aanbieden.
Volgens de Belastingdienst geldt het algemene tarief van 21% voor alles wat niet expliciet onder het lage of nultarief valt of is vrijgesteld.
Het hoge tarief: 21%
Het hoge tarief van 21% is de standaard. Val je niet onder een specifieke uitzondering, dan reken je dit percentage.
Denk aan advies, marketing, bouwmaterialen, elektronica, kleding en de meeste zakelijke dienstverlening. Ook auto-onderhoud, meubels en de meeste webshopproducten vallen hieronder.
Werk je als freelancer of consultant, dan reken je vrijwel altijd 21%. Er zijn maar weinig dienstverleners die met het lage tarief mogen werken.
Het lage tarief: 9%
Het lage tarief van 9% geldt voor een afgebakende lijst producten en diensten die de overheid als eerste levensbehoefte of maatschappelijk belangrijk beschouwt. Het is geen algemene korting, maar een uitzondering per categorie.
Onder 9% vallen onder meer:
- Voedingsmiddelen: eten en drinken, met uitzondering van alcoholische dranken
- Water: kraanwater en flessenwater
- Boeken en tijdschriften: zowel gedrukt als digitaal
- Medicijnen: geneesmiddelen op recept en zonder recept
- Kappersdiensten: knippen, wassen en behandelen van haar
- Reparaties: van fietsen, schoenen, kleding en huishoudlinnen
- Cultuur en recreatie: musea, theaters, dierentuinen en pretparken
- Landbouwproducten: rechtstreeks uit landbouw, veeteelt, bosbouw of visserij
Twijfel je of jouw product of dienst op deze lijst staat, controleer dat dan altijd voordat je een factuur verstuurt. Een verkeerd tarief corrigeer je later lastig.
Het nultarief: 0%
Het 0%-tarief geldt vooral bij export en internationale handel. Je berekent geen btw aan je klant, maar je blijft wel btw-plichtig en mag de btw op je eigen inkopen gewoon aftrekken.
Dit is precies het verschil met een vrijstelling: bij vrijstelling mag je die aftrek niet toepassen, bij 0% wel.
Het nultarief komt vooral voor bij goederen die je naar landen buiten de EU verzendt, en bij een intracommunautaire levering aan een ondernemer in een ander EU-land met een geldig btw-identificatienummer.
Ook zeevaart, luchtvaart en de levering van goud aan centrale banken vallen onder het nultarief. Voor de meeste ondernemers is export de belangrijkste toepassing.
Btw-tarief logies stijgt naar 21% per 2026
Sinds 1 januari 2026 geldt voor logies niet langer het lage tarief van 9%, maar het hoge tarief van 21%. Dit is een van de grootste btw-wijzigingen van de afgelopen jaren.
De maatregel raakt hotels, bed and breakfasts, vakantiewoningen, vakantieparken en groepsaccommodaties. Ook bijkomende diensten zoals energie, schoonmaak en parkeren bij het verblijf vallen onder hetzelfde tarief.
Kamperen met een eigen tent of eigen caravan blijft in veel gevallen wel onder 9% vallen. Een uitgeruste safaritent, glampingaccommodatie of stacaravan telt daarentegen niet als kamperen en valt dus onder 21%.
Bepalend is de datum van het verblijf, niet de datum van boeken of betalen. Een vooruitbetaling in 2025 voor een verblijf in 2026 valt dus al onder het nieuwe tarief van 21%.
Btw-tarief versus btw-vrijstelling
Een 0%-tarief en een vrijstelling ogen hetzelfde op de factuur: je klant betaalt geen btw. Fiscaal zit er een wezenlijk verschil tussen.
Bij het nultarief blijf je volledig btw-plichtig en trek je de btw op je zakelijke kosten gewoon af. Bij een vrijstelling, bijvoorbeeld in de zorg, het onderwijs of bepaalde financiële diensten, mag je die aftrek niet toepassen.
Werk je in een vrijgestelde sector, dan is de btw op je inkopen dus gewoon een kostenpost. Dat is een belangrijk verschil bij het opstellen van je prijzen.
Denk hierbij ook aan gemengde situaties: sommige ondernemers leveren deels vrijgestelde en deels belaste prestaties. Splits die stromen dan duidelijk in je administratie, want de aftrek van voorbelasting moet je per activiteit apart berekenen.
Welk tarief zet je op je factuur?
Op elke factuur hoort het toegepaste btw-tarief én het losse btw-bedrag te staan, netjes uitgesplitst van het bedrag exclusief btw. Twijfel je over de berekening, gebruik dan de gratis btw-calculator om snel van exclusief naar inclusief te rekenen, of andersom.
Verkoop je meerdere producten met verschillende tarieven in één bestelling, splits die dan per regel uit op de factuur. Zo blijft voor jou en je klant duidelijk welk tarief bij welk product hoort.
Wil je dit meteen goed op papier zetten, gebruik dan de factuurgenerator, die de btw automatisch per regel voor je berekent.
Verkeerd btw-tarief: hoe corrigeer je dat?
Reken je te weinig btw, dan moet je het verschil alsnog afdragen aan de Belastingdienst, ook als je het niet meer bij je klant kunt ophalen. Dit kan flink in de papieren lopen bij grotere bedragen.
Reken je juist te veel btw, verwijder de oorspronkelijke factuur dan niet uit je administratie. Je nummering moet immers heel blijven.
Stuur in plaats daarvan een creditfactuur die het verschil rechttrekt, en pas je eigen btw-aangifte aan. Neem bij twijfel over een specifiek tarief altijd contact op met je boekhouder of de Belastingdienst voordat je gaat factureren.
Btw-tarief en de kleineondernemersregeling
Val je onder de kleineondernemersregeling (KOR), dan speelt het btw-tarief voor jou geen rol meer. Je rekent helemaal geen btw en zet dus ook geen tarief op je factuur.
Dit kan aantrekkelijk zijn als je vooral aan particulieren verkoopt, want die kunnen toch geen btw terugvorderen. Verkoop je vooral aan btw-plichtige ondernemers, dan is de KOR vaak minder gunstig, omdat je zelf ook geen btw op je inkopen mag aftrekken.
Meer over de voorwaarden en de omzetgrens lees je bij het begrip EU-KOR in de begrippenlijst.
Btw-tarief bij verkoop aan het buitenland
Lever je aan een ondernemer in een ander EU-land, dan verlegt de btw meestal naar je klant en reken je 0%. Je zet dan het btw-nummer van je klant op de factuur en vermeldt dat de btw is verlegd.
Verkoop je aan een particulier in een ander EU-land, dan gelden weer andere regels, afhankelijk van je omzet in die landen.
Levert of koop je regelmatig binnen de EU, controleer dan altijd het btw-identificatienummer van je afnemer voordat je het nultarief toepast.
Ga je zaken doen met een ondernemer buiten de EU, dan geldt meestal het nultarief voor de uitvoer, terwijl je klant in zijn eigen land invoerbelasting betaalt. De precieze regels hangen af van het land van bestemming en het soort product, dus check dit per zending.
Veelgemaakte fouten met btw-tarieven
Een paar veelvoorkomende fouten kosten ondernemers onnodig geld of tijd. Let hierop:
- Het lage tarief toepassen op een product dat er net buiten valt, zoals een luxeproduct dat lijkt op een voedingsmiddel
- Het oude tarief van 9% blijven rekenen voor logies na 1 januari 2026
- Het nultarief toepassen zonder een geldig btw-identificatienummer van de buitenlandse klant te checken
- Vrijstelling en nultarief door elkaar halen bij het bepalen van de btw-aftrek op inkopen
Veelgestelde vragen
Welke btw-tarieven gelden er in Nederland?
Nederland kent drie btw-tarieven: 21% voor de meeste producten en diensten, 9% voor een beperkte lijst zoals voedingsmiddelen en boeken, en 0% voor export en intracommunautaire leveringen. Daarnaast bestaat een vrijstelling voor sectoren als zorg en onderwijs, waarbij helemaal geen btw wordt berekend.
Wat is het verschil tussen het 0%-tarief en vrijgesteld van btw?
Bij het 0%-tarief ben je gewoon btw-plichtig en mag je de btw op je inkopen aftrekken, alleen bereken je 0% aan je klant. Bij vrijstelling ben je niet btw-plichtig voor die activiteit en mag je juist geen btw op je inkopen terugvragen. Het lijkt op elkaar, maar fiscaal is het verschil groot.
Welk btw-tarief geldt voor een hotelovernachting in 2026?
Sinds 1 januari 2026 is het btw-tarief voor logies gestegen van 9% naar 21%, dus voor hotels, bed and breakfasts, vakantiewoningen en vakantieparken. Kamperen met een eigen tent of caravan blijft in veel gevallen wel onder het lage tarief van 9% vallen.
Wat gebeurt er als ik het verkeerde btw-tarief op mijn factuur zet?
Reken je te weinig btw, dan moet je het verschil alsnog afdragen aan de Belastingdienst, ook als je het niet meer bij je klant kunt terughalen. Reken je te veel, dan corrigeer je dat met een creditfactuur en pas je je btw-aangifte aan. Controleer daarom per product of dienst welk tarief van toepassing is.
Kernpunten
- Nederland kent drie btw-tarieven: 21% (hoog), 9% (laag) en 0%, plus vrijstellingen voor specifieke sectoren
- Het lage tarief van 9% geldt alleen voor een afgebakende lijst, zoals voedingsmiddelen, boeken, medicijnen en kappersdiensten
- Sinds 1 januari 2026 valt logies niet meer onder 9%, maar onder het hoge tarief van 21%
- Het 0%-tarief is iets anders dan vrijstelling: bij 0% blijf je btw-plichtig en mag je aftrekken
- Val je onder de KOR, dan reken je geen btw en speelt het tarief geen rol meer op je factuur
Het juiste btw-tarief kiezen voorkomt gedoe achteraf: een foutieve aangifte, een naheffing of een creditfactuur die je liever niet had hoeven sturen. Controleer per product of dienst welk percentage van toepassing is, zeker nu de regels voor logies zijn veranderd.
Wil je snel en foutloos rekenen? Gebruik de gratis btw-calculator, of lees meer over de verplichte gegevens op je factuur in het artikel over een factuur maken als zzp-ondernemer.