De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is een fiscale regeling in de Successiewet waarmee je een onderneming met fors minder schenk- of erfbelasting overdraagt aan de volgende generatie of een opvolger. Schenk of erf je ondernemingsvermogen, dan is in 2026 de eerste schijf van ongeveer 1,5 miljoen euro voor 100 procent vrijgesteld en het meerdere voor 75 procent.
Die vrijstelling is geen automatisme. Je moet aan een bezitseis en een voortzettingseis voldoen, en de regeling geldt alleen voor echt ondernemingsvermogen, niet voor beleggingen. De BOR is bovendien de afgelopen jaren flink versoberd, dus de exacte bedragen en voorwaarden van vandaag wijken af van die van drie jaar geleden.
Wat je in deze gids leert
Deze gids is voor ondernemers, opvolgers en dga's die een familiebedrijf of aandelenpakket willen overdragen, schenken of nalaten met zo min mogelijk belasting.
- Wat de bedrijfsopvolgingsregeling precies inhoudt en voor wie ze bedoeld is
- Hoeveel schenk- en erfbelasting je met de BOR bespaart in 2026
- Welke voorwaarden gelden, zoals de bezitseis en de voortzettingseis
- Hoe de doorschuifregeling in de inkomstenbelasting hierbij past
- Welke versoberingen er in 2025, 2026 en 2027 spelen
De BOR is een onderdeel van het bredere traject om je bedrijf te starten, financieren en stoppen. Deze gids zoomt in op de fiscale kant van de overdracht.
Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling?
De BOR is een vrijstelling in de schenk- en erfbelasting die de overdracht van een onderneming betaalbaar houdt. Zonder de regeling zou een opvolger bij het erven of geschonken krijgen van een bedrijf tot 20 procent erfbelasting of schenkbelasting moeten betalen over de volledige waarde.
Voor een familiebedrijf van enkele miljoenen loopt dat snel op tot een bedrag dat je alleen kunt betalen door geld uit de onderneming te trekken of delen te verkopen. Dat brengt de continuiteit in gevaar, en juist dat wil de wetgever voorkomen.
De gedachte achter de regeling is dus dat een gezond familiebedrijf niet hoeft om te vallen door een belastingaanslag bij overlijden of overdracht. Juist voor familiebedrijven is de continuiteit anders lastig te waarborgen. De BOR verlaagt de verschuldigde belasting over het ondernemingsvermogen tot vaak nihil, mits de verkrijger het bedrijf echt voortzet.
In de wet heet de partij die overdraagt de overdrager, en bij een schenking of vererving gaat het om de erflater of schenker. De partij die de onderneming krijgt heet de verkrijger. Voor alle drie gelden verschillende voorwaarden waar we hieronder op ingaan.
De regeling geldt zowel voor een onderneming die je rechtstreeks drijft, zoals een eenmanszaak of vof, als voor aandelen in een bv of nv waarin je een aanmerkelijk belang hebt. Dat aanmerkelijk belang betekent dat je minimaal 5 procent van de aandelen bezit.
Hoeveel belasting bespaar je?
De vrijstelling werkt met twee schijven. Over het ondernemingsvermogen tot een grensbedrag van ongeveer 1,5 miljoen euro betaal je in 2026 geen schenk- of erfbelasting, want dat deel is voor 100 procent vrijgesteld.
Over de waarde boven die grens geldt een vrijstelling van 75 procent. Je betaalt dan dus alleen belasting over het resterende kwart van dat meerdere. Hoeveel je uiteindelijk aan de Belastingdienst afdraagt hangt af van de waarde van de onderneming, dus die waardering is bepalend. Het exacte grensbedrag wordt jaarlijks geindexeerd en ligt rond 1,5 miljoen euro, dus controleer de actuele stand altijd bij de Belastingdienst.
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel, je erft een onderneming met een waarde van 2 miljoen euro. De eerste 1,5 miljoen euro is volledig vrijgesteld. Over de resterende 500.000 euro geldt 75 procent vrijstelling, dus je betaalt erfbelasting over 125.000 euro in plaats van over de volle 2 miljoen. Dat verwerk je in de aangifte erfbelasting; bij een schenking loopt het via de aangifte schenkbelasting.
Het percentage boven de grens is bewust verlaagd. In 2024 was dat nog 83 procent, en de 100 procent-schijf lag toen op 1.325.253 euro. De versobering naar 75 procent maakt de regeling voor kleinere overdrachten relatief gunstiger en voor grote vermogens minder aantrekkelijk.
Voorwaarden van de BOR
De vrijstelling krijg je niet zomaar. De belangrijkste voorwaarden draaien om bezit vooraf en voortzetting achteraf, zodat de regeling echte bedrijfsopvolging beloont en geen belastingtruc wordt.
De bezitseis geldt voor de schenker of erflater. Schenk je de onderneming, dan moet je minstens 5 jaar eigenaar zijn geweest voor de schenking. Bij overlijden geldt een kortere termijn: de erflater moet het bedrijf ten minste 1 jaar hebben bezeten. Zo voorkomt de wet dat iemand vlak voor de overdracht nog snel ondernemingsvermogen aankoopt.
De voortzettingseis geldt voor de verkrijger. Je moet de lopende onderneming na de overdracht voortzetten. Voor bedrijven die je op of na 1 januari 2025 krijgt is die voortzettingstermijn verkort van vijf naar drie jaar, dus je moet minimaal 3 jaar eigenaar blijven en met de activiteiten doorgaan.
Voldoe je niet aan de voortzettingseis, bijvoorbeeld omdat je binnen die periode staakt of verkoopt, dan vervalt de vrijstelling alsnog. De Belastingdienst legt de belasting dan met terugwerkende kracht op. De Belastingdienst beschrijft precies wat er gebeurt als je de onderneming niet lang genoeg voortzet.
Sinds 2025 geldt daarnaast een minimumleeftijd. Krijg je een onderneming geschonken, dan moet je minimaal 21 jaar oud zijn. Voor het erven van een bedrijf bestaat die leeftijdsgrens niet.
Alleen ondernemingsvermogen, geen beleggingen
De BOR is er voor ondernemers, niet voor beleggers. Alleen echt ondernemingsvermogen komt in aanmerking, dus de bezittingen die je nodig hebt om de activiteiten van het bedrijf uit te voeren.
Beleggingsvermogen valt buiten de regeling. Denk aan vermogensbestanddelen als een aandelenportefeuille, overtollige liquiditeiten of vastgoed dat je enkel verhuurt en dat los staat van de bedrijfsvoering. Over dat deel betaal je gewoon erf- of schenkbelasting.
Tot en met 2024 mocht je een klein deel beleggingsvermogen meetellen als ondernemingsvermogen, tot 5 procent van de ondernemingswaarde. Die doelmatigheidsmarge is per 2025 afgeschaft, waardoor de scheiding tussen ondernemen en beleggen scherper is geworden.
Bij een structuur met een holding-bv en een werk-bv wordt per vennootschap gekeken welk vermogen echt ondernemingsvermogen is. Zit er veel belegd geld in de holding, dan telt dat deel niet mee voor de vrijstelling en is de BOR daarop niet van toepassing.
De doorschuifregeling in de inkomstenbelasting
De BOR gaat over schenk- en erfbelasting, maar bij aandelen speelt er nog een tweede fiscale drempel: de inkomstenbelasting. Daarvoor bestaat de doorschuifregeling (DSR).
Heb je een aanmerkelijk belang, dus minimaal 5 procent van de aandelen in een bv, dan zit op de meerwaarde van die aandelen een belastingclaim in box 2. Normaal reken je die claim af zodra je de aandelen overdraagt, ook bij schenken of vererven.
De doorschuifregeling voorkomt dat je op dat moment moet afrekenen. Je schuift de belastingclaim door naar de verkrijger, die de claim overneemt en pas afrekent als hij de aandelen later zelf verkoopt. Zo hoeft er bij de overdracht geen geld uit het bedrijf voor de fiscus.
Ook de DSR is aangescherpt. De eis dat de opvolger eerst minimaal drie jaar in dienst moest zijn is per 2025 vervallen, terwijl dezelfde minimumleeftijd van 21 jaar bij schenken is toegevoegd. Net als bij de BOR geldt de doorschuifregeling alleen voor ondernemingsvermogen.
In de praktijk gebruik je de BOR en de DSR meestal samen. De BOR beperkt de schenk- of erfbelasting, de doorschuifregeling stelt de inkomstenbelasting uit. Samen maken ze een bedrijfsoverdracht binnen de familie fiscaal behapbaar.
Wat verandert er in 2025, 2026 en 2027?
De regeling is de laatste jaren stevig verbouwd via de Wet aanpassing fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten. De rode draad is dubbel: kleinere overdrachten worden ontzien, terwijl constructies bij grote vermogens worden aangepakt.
Per 2025 zijn de grootste wijzigingen ingegaan. Het vrijstellingspercentage boven de grens ging van 83 naar 75 procent, de voortzettingseis van vijf naar drie jaar, de doelmatigheidsmarge van 5 procent verdween en de minimumleeftijd van 21 jaar bij schenken kwam erbij.
Per 2026 volgen aanvullende maatregelen. Een aanpassing van de rechtsvorm of ondernemingsstructuur leidt niet langer automatisch tot een nieuwe bezitstermijn, zolang je belang niet wijzigt. Daarnaast pakt de wetgever het dubbel gebruik van de BOR aan en komt er een strengere aanpak van zogenoemde rollatorinvesteringen, waarbij iemand op hoge leeftijd nog snel geld in een onderneming stopt om vrijstelling te claimen.
Voor 2027 staan verdere maatregelen tegen oneigenlijk gebruik gepland, waaronder een strakkere behandeling van kortdurende beleggingen die vlak voor een overdracht als ondernemingsvermogen worden gepresenteerd. De precieze uitwerking loopt via de opeenvolgende Belastingplannen, dus houd de actuele wetgeving in de gaten.
Deze versoberingen betekenen niet dat de BOR onaantrekkelijk wordt. Voor een reeel familiebedrijf blijft ze een van de meest waardevolle fiscale faciliteiten die er zijn, maar de marges om er creatief mee om te gaan zijn kleiner geworden.
Zo gebruik je de BOR
Begin ruim op tijd. Door de bezitseis van vijf jaar bij schenken moet je de overdracht jaren vooruit plannen, zeker als je nog van rechtsvorm of structuur wilt wisselen.
Breng eerst in kaart welk deel van je vermogen echt ondernemingsvermogen is en welk deel als belegging geldt. Zit er veel overtollig kapitaal in je bv, overweeg dan of een holdingstructuur je situatie overzichtelijker maakt voordat je gaat overdragen.
Laat de waarde van de onderneming bepalen en onderbouw die goed, want die waardering bepaalt hoeveel vrijstelling je krijgt en hoeveel belasting overblijft. Bij een overname door een derde hoort daar meestal een due diligence onderzoek bij.
Combineer tot slot de BOR met de doorschuifregeling en leg de afspraken vast. Draag je juist over omdat je ermee wilt stoppen, lees dan ook de gids over stoppen met je bedrijf. Schakel bij een concrete overdracht een fiscalist in, want een fout in de voorwaarden kost de volledige vrijstelling.
Veelgestelde vragen
Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)?
De bedrijfsopvolgingsregeling is een fiscale regeling in de Successiewet waarmee je een onderneming met veel minder schenk- of erfbelasting kunt overdragen. Schenk of erf je ondernemingsvermogen, dan is een groot deel daarvan vrijgesteld: in 2026 is de eerste schijf van circa 1,5 miljoen euro voor 100 procent vrijgesteld en het meerdere voor 75 procent. Je moet wel aan voorwaarden voldoen, zoals de bezitseis en de voortzettingseis.
Hoeveel is de BOR-vrijstelling in 2026?
In 2026 is ondernemingsvermogen tot een grens van ongeveer 1,5 miljoen euro volledig vrijgesteld van schenk- en erfbelasting. Over de waarde daarboven geldt een vrijstelling van 75 procent, waardoor je alleen belasting betaalt over het resterende kwart. Het exacte grensbedrag wordt jaarlijks geindexeerd, dus controleer de actuele stand bij de Belastingdienst.
Wat is de voortzettingseis bij de BOR?
De voortzettingseis houdt in dat de verkrijger de onderneming een aantal jaren moet voortzetten na de overdracht. Voor bedrijven die je op of na 1 januari 2025 krijgt is die termijn verlaagd van vijf naar drie jaar. Stop je eerder of verkoop je het bedrijf binnen die periode, dan vervalt de vrijstelling alsnog en betaal je de belasting na.
Geldt de BOR ook voor beleggingsvermogen?
Nee. De bedrijfsopvolgingsregeling geldt alleen voor echt ondernemingsvermogen dat hoort bij een actieve onderneming. Beleggingen, zoals verhuurd vastgoed dat los staat van de bedrijfsvoering of een grote spaarpot, vallen er niet onder. Sinds 2025 is ook de vroegere marge waarmee je 5 procent beleggingsvermogen mocht meetellen afgeschaft.
Wat is het verschil tussen de BOR en de doorschuifregeling?
De BOR gaat over schenk- en erfbelasting bij het overdragen van ondernemingsvermogen. De doorschuifregeling (DSR) zit in de inkomstenbelasting en voorkomt dat je bij het schenken of nalaten van aandelen uit een aanmerkelijk belang direct moet afrekenen in box 2. Bij een bedrijfsoverdracht binnen de familie gebruik je meestal beide regelingen samen.
Kernpunten
- De BOR verlaagt de schenk- en erfbelasting bij het overdragen van ondernemingsvermogen, vaak tot nihil
- In 2026 is ondernemingsvermogen tot circa 1,5 miljoen euro voor 100 procent vrijgesteld en het meerdere voor 75 procent
- De bezitseis is 5 jaar bij schenken en 1 jaar bij overlijden, de voortzettingseis is sinds 2025 verlaagd naar 3 jaar
- Alleen echt ondernemingsvermogen telt mee, beleggingsvermogen is uitgesloten
- De doorschuifregeling stelt daarnaast de inkomstenbelasting op aanmerkelijk belang uit
De bedrijfsopvolgingsregeling blijft een krachtig instrument om een familiebedrijf betaalbaar door te geven, ook na de versoberingen van de afgelopen jaren. De kern is simpel: reeel ondernemen wordt beloond, beleggen en constructies niet.
Zit je met een vraag over een overdracht of de actuele voorwaarden, stel die dan op het ondernemen-forum van CreativeDeals of laat je door een fiscalist adviseren.