Een ICP-opgaaf, voluit opgaaf intracommunautaire prestaties, is een aparte melding aan de Belastingdienst van je intracommunautaire leveringen en intracommunautaire diensten aan btw-ondernemers in andere EU-landen. In deze ICP-aangifte geef je per klant het btw-identificatienummer en het totaalbedrag op.
Die opgaaf staat naast je btw-aangifte, maar de bedragen moeten er wel exact op aansluiten. Deze gids legt uit wanneer je opgaaf ICP moet doen, hoe je de ICP-aangifte indient en hoe je een fout corrigeert voordat de Belastingdienst een boete oplegt.
Wat je in deze gids leert
Deze gids is voor iedere ondernemer die goederen of diensten levert aan afnemers in andere EU-landen en daarvoor opgaaf ICP moet doen.
- Welke intracommunautaire prestaties je moet melden via de ICP-aangifte
- Wanneer je verplicht bent om een ICP-aangifte te doen
- Of je de opgaaf per maand, per kwartaal of per jaar indient
- Hoe je de opgaaf ICP laat aansluiten op rubriek 3b van je btw-aangifte
- Hoe je een ICP-aangifte corrigeren kunt en een verzuimboete voorkomt
De ICP-aangifte is een schakel in het bredere btw-systeem voor zzp'ers en webshops. Deze gids zoomt in op de opgaaf zelf.
Wat is een ICP-opgaaf?
ICP staat voor intracommunautaire prestaties. Dat zijn de goederen en diensten die je als Nederlandse ondernemer levert aan btw-plichtige ondernemers in andere EU-landen. Of je nu goederen levert of diensten levert aan ondernemers over de grens, beide horen op de opgaaf.
Bij zulke leveringen breng je geen Nederlandse btw in rekening. Voor goederen geldt het 0%-tarief van intracommunautaire leveringen, voor intracommunautaire diensten wordt de btw meestal verlegd naar je afnemer via de verleggingsregeling. Op de opgaaf splits je die intracommunautaire leveringen en intracommunautaire diensten in twee kolommen.
Omdat er geen btw op de factuur staat, wil de Belastingdienst kunnen controleren dat de afnemer die btw in zijn eigen land wél aangeeft. Daarvoor dient de ICP-aangifte. Je meldt per afnemer het btw-identificatienummer en het geleverde bedrag, gesplitst naar goederen en diensten.
De belastingdiensten binnen de EU wisselen die gegevens uit. Zo controleren ze of jouw 0%-levering aan de andere kant als intracommunautaire verwerving wordt aangegeven. De ICP-aangifte is dus het controlemiddel achter het vrije verkeer van goederen en diensten binnen de EU.
Wanneer moet je opgaaf ICP doen?
Wanneer doe je ICP-aangifte? Zodra je goederen of diensten binnen de EU levert aan een ondernemer in een ander EU-land en die factureert met 0% btw of met verlegde btw, ben je verplicht om een ICP-aangifte te doen. Waarom opgaaf ICP nodig is, zit in die verlegging: er staat geen btw op de factuur, dus wil de fiscus een spoor.
De opgaaf geldt voor beide soorten prestaties. Verkoop je goederen aan een Duitse groothandel, of factureer je een advieskarwei aan een Belgische bv, in beide gevallen hoort dat op je ICP-aangifte. Lever je alleen aan particulieren in de EU, dan is de opgaaf niet aan de orde en kijk je naar de OSS-regeling.
Lever je aan bedrijven in andere EU-landen die je zonder btw factureert, dan hoort daar altijd een opgaaf bij. Voor klanten die in andere EU-landen consument zijn, geldt dat niet.
Voorwaarde is wel dat je het btw-nummer van je klant kent en dat het geldig is. Bij elke levering naar een ander EU-land hoort een geldig btw-nummer. Controleer dat vooraf via VIES, want zonder een geldig btw-nummer mag je het 0%-tarief niet toepassen en klopt je opgaaf niet.
Heb je in een bepaald tijdvak geen enkele intracommunautaire prestatie geleverd, dan hoef je voor dat tijdvak geen opgaaf in te dienen. Er bestaat geen nulopgaaf die je verplicht moet insturen.
Gebruik je de kleineondernemersregeling? Dan lever je in principe geen prestaties met verlegde btw en hoeft geen opgaaf ICP te volgen. Zodra je toch aan ondernemers binnen de EU levert met verlegging, geldt de plicht alsnog.
Per maand of per kwartaal?
De meeste ondernemers doen hun ICP aangifte elk kwartaal, in hetzelfde ritme als hun btw-aangifte. Je vult de opgaaf dan weer per kwartaal in, naast de btw-aangifte. Er is één situatie die je naar een maandopgaaf duwt.
Kom je in het kwartaal waarin je levert boven het drempelbedrag aan goederen per kwartaal van 50.000 euro uit, dan moet je vanaf dat kwartaal de opgaaf per maand doen. Die maandplicht loopt door totdat je vier kwartalen achter elkaar onder de grens blijft.
De drempel van 50.000 euro geldt alleen als je zoveel goederen per kwartaal hebt geleverd. Diensten mag je altijd per kwartaal blijven opgeven, hoe hoog het bedrag ook is. Kleine ondernemers met weinig EU-omzet mogen soms zelfs per kwartaal of per jaar opgeven.
Je dient elk tijdvak in binnen twee maanden na afloop. Het tijdvak van de factuurdatum bepaalt in welke opgaaf een levering valt, niet het moment van betaling. Voor de exacte regels beschrijft de Belastingdienst het tijdvak van de opgaaf ICP.
Hoe doe je de ICP-aangifte?
Het opgaaf ICP indienen doe je digitaal via Mijn Belastingdienst Zakelijk of rechtstreeks vanuit je boekhoudprogramma. Op papier kan het indienen van de ICP-aangifte niet meer.
In de opgaaf zet je per afnemer drie gegevens: het landcode en btw-identificatienummer van je klant, het totale bedrag aan geleverde goederen en het totale bedrag aan geleverde diensten in dat tijdvak. Die specificatie van het bedrag maakt de opgaaf controleerbaar.
De ICP-aangifte geef je per klant op, niet per factuur. Heb je in een kwartaal vijf facturen aan dezelfde Franse klant gestuurd, dan tel je die op tot één regel in je opgaaf.
Werk je met ICP-aangifte software die aan de Belastingdienst koppelt, dan vult die de opgaaf meestal automatisch op basis van je verkoopfacturen. Controleer wel altijd of elk btw-nummer klopt, want een typefout in een nummer leidt tot een afwijzing of een naheffing.
Vorm je met andere bedrijven een fiscale eenheid voor de btw, dan is het de eenheid die de ICP-aangifte doet, met één gezamenlijke opgaaf. De Belastingdienst legt de werkwijze uit bij opgaaf ICP door fiscale eenheden.
Aansluiten op je btw-aangifte
De ICP-aangifte staat niet op zichzelf. Het totaal ervan moet exact gelijk zijn aan het bedrag dat je in rubriek 3b van je btw-aangifte invult.
Rubriek 3b is de rubriek voor leveringen naar en diensten in landen binnen de EU. Wat je invult in rubriek 3b, moet je in dezelfde periode terugvinden als specificatie in je opgaaf ICP.
Wijkt het af, dan trekt dat de aandacht van de Belastingdienst. Een klassieke fout is een levering wel in rubriek 3b opnemen maar vergeten te melden via de ICP-aangifte, of andersom.
Behandel de twee aangiften daarom als een set en lever je ICP-aangifte op tijd in, samen met je btw-aangifte. Vul je rubriek 3b in, controleer dan meteen of je opgaaf ICP op hetzelfde bedrag uitkomt. Zakendoen met het buitenland vraagt bovendien om aandacht voor de bredere regels rond btw in het buitenland.
Corrigeren en boetes
Kom je na het indienen achter een fout, dan kun je je ICP-aangifte corrigeren, het liefst zo snel mogelijk. Dat kan digitaal, in dezelfde omgeving waar je de opgaaf hebt gedaan.
Een vergeten afnemer, een verkeerd bedrag of een fout btw-nummer los je op met een correctie op het betreffende tijdvak. Je hoeft daarvoor niet te wachten op je eerstvolgende ICP-aangifte.
De Belastingdienst kan een verzuimboete opleggen als je de opgaaf niet, te laat of onjuist doet. Die boete kan oplopen tot in de duizenden euro's, zeker als je herhaaldelijk verzuimt.
Een tijdige eigen correctie voorkomt in de praktijk meestal een boete. Los te laten fouten blijven daarentegen zichtbaar, omdat de EU-landen jouw opgaaf naast de aangiften van je afnemers leggen.
De ICP-aangifte loopt inhoudelijk parallel aan het verleggen van btw bij EU-diensten. Wat je op je factuur verlegt, komt in je opgaaf terug.
Waar begin je?
Begin met een overzicht van je klanten in andere EU-landen en check per klant of je een geldig btw-identificatienummer hebt. Zonder dat nummer kun je geen opgaaf doen en geen 0%-tarief toepassen.
Bepaal daarna je ritme: per kwartaal, tenzij je meer dan 50.000 euro aan goederen per kwartaal levert. Zet de opgaaf ICP in dezelfde agenda als je btw-aangifte, zodat je beide binnen de termijn indient.
Laat tot slot je boekhouding de brug slaan tussen rubriek 3b en je opgaaf. Sluiten die twee bedragen op elkaar aan, dan is de kans op een naheffing of verzuimboete klein.
Veelgestelde vragen
Wat is een ICP opgaaf?
Een ICP-opgaaf, voluit opgaaf intracommunautaire prestaties, is een melding aan de Belastingdienst van je leveringen van goederen en diensten aan btw-ondernemers in andere EU-landen. Je vult per klant het btw-identificatienummer en het totaalbedrag in. Zo kunnen de belastingdiensten binnen de EU controleren of de verlegde btw aan de andere kant wordt aangegeven.
Wat is de afkorting ICP?
ICP staat voor intracommunautaire prestaties. Dat zijn leveringen en diensten van een Nederlandse ondernemer aan btw-plichtige afnemers in andere EU-landen. De opgaaf ICP is de aparte aangifte waarin je die prestaties per afnemer specificeert, naast je gewone btw-aangifte.
Wat is de boete voor een onjuiste opgaaf van de ICP?
De Belastingdienst kan een verzuimboete opleggen als je de opgaaf ICP niet, onjuist of te laat doet. Die boete kan oplopen tot in de duizenden euro's. Kom je zelf achter een fout, corrigeer je opgaaf dan zo snel mogelijk, want een tijdige correctie voorkomt meestal een boete.
Is ICP-aangifte verplicht?
Ja. Lever je goederen of diensten aan ondernemers in andere EU-landen die je factureert met 0% btw of met verlegde btw, dan ben je verplicht om daarvan opgaaf ICP te doen. Heb je in een tijdvak geen intracommunautaire prestaties geleverd, dan hoef je voor dat tijdvak geen opgaaf in te dienen.
Kernpunten
- Een ICP-opgaaf meldt je leveringen en diensten aan btw-ondernemers in andere EU-landen per afnemer
- Je vult per klant het btw-identificatienummer en het bedrag aan goederen en diensten in
- Het totaal van de opgaaf moet exact aansluiten op rubriek 3b van je btw-aangifte
- Je doet de opgaaf per kwartaal, of per maand als je boven 50.000 euro aan goederen per kwartaal komt
- Corrigeer fouten snel, want niet, te laat of onjuist opgeven kan een verzuimboete opleveren
De ICP-aangifte oogt als extra papierwerk, maar draait om één simpel principe: wat je zonder btw aan EU-ondernemers levert, meld je per afnemer zodat de EU-landen het kunnen matchen. Houd je opgaaf en rubriek 3b gelijk en je administratie klopt vanzelf.
Loop je vast op een btw-nummer of een correctie, stel je vraag dan op het ondernemen-forum van CreativeDeals.