De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap beperkt hoeveel je onbelast kunt lenen bij je eigen bv. Staat je totale schuld op 31 december boven € 500.000, dan wordt het meerdere belast als fictief regulier voordeel in box 2.
De wet raakt iedere directeur-grootaandeelhouder met een aanmerkelijk belang die geld uit de bv haalt in plaats van dividend uit te keren. Deze gids legt uit hoe de drempel werkt, wie eronder valt en wat je heffing kost.
Wat je in deze gids leert
Deze gids is voor dga's en aanmerkelijkbelanghouders die geld lenen bij hun eigen bv en willen weten wanneer dat fiscaal misgaat.
- Wat de Wet excessief lenen precies inhoudt
- Hoe de drempel van € 500.000 en de peildatum van 31 december werken
- Wie meetelt: jij, je fiscale partner en verbonden personen
- Wanneer een eigenwoningschuld buiten de heffing blijft
- Wat een schuld boven de drempel je in box 2 kost
De regeling hoort bij het bredere onderwerp van de bv en holdingstructuur. Deze gids zoomt in op het lenen bij de eigen vennootschap zelf.
Wat is de Wet excessief lenen?
De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap geldt vanaf 2023 en is verankerd in de Wet inkomstenbelasting 2001. Het doel is bovenmatig lenen bij de eigen vennootschap ontmoedigen.
Het begon als wetsvoorstel excessief lenen en raakt iedereen met een aanmerkelijk belang in een bv. De gevolgen van de wet gelden ook als je indirect via een andere vennootschap leent van je eigen bv.
De fiscale gevolgen lopen via de inkomstenbelasting. Het eerste peiljaar was 2023, dat je verwerkte in de aangifte inkomstenbelasting 2024. Sindsdien beoordeel je elk jaar opnieuw je schuld op de peildatum.
Een dga kan winst uit de bv op drie manieren naar privé halen: salaris, dividend of een lening. Salaris en dividend zijn belast, maar over een lening betaal je in beginsel niets. Dat maakt lenen aantrekkelijk om box 2-belasting jarenlang uit te stellen.
De wetgever zag daar een gat. Voor de invoering leenden veel dga's grote bedragen bij hun eigen vennootschap zonder ooit dividend uit te keren. De heffing werd zo tot in lengte van jaren doorgeschoven, soms tot het overlijden.
De wet zet daar een grens op. Boven een vast bedrag wordt je lening bij de eigen bv behandeld als een verkapte winstuitkering en belast in box 2. Zo betaal je alsnog belasting over geld dat de bv aan jou uitleent.
Hoe werkt de drempel van € 500.000?
De kern is één getal: € 500.000. Is je totale schuld op de peildatum hoger dan € 500.000, dan is er sprake van excessief lenen over het meerdere. Blijf je met je schulden tot € 500.000, dan gebeurt er niets.
De peildatum is 31 december. De Belastingdienst kijkt naar de stand van je schuld op de laatste dag van het jaar, niet naar het gemiddelde of het hoogste bedrag gedurende het jaar.
Het bedrag boven de drempel wordt belast als fictief regulier voordeel in box 2. Fictief, omdat er geen echte uitkering plaatsvindt: je hebt het geld geleend, niet als dividend ontvangen. Toch reken je erover af alsof het een dividenduitkering is.
In 2023, het eerste jaar, lag de drempel nog op € 700.000. Vanaf 2024 is die verlaagd naar € 500.000, en dat bedrag geldt ook op de peildatum van 31 december 2026. De grens is niet geïndexeerd, dus reken er niet op dat die met de inflatie meebeweegt.
Belangrijk: de heffing pakt alleen het meerdere. De eerste € 500.000 blijft onbelast. Leen je € 600.000, dan reken je af over € 100.000, niet over het hele bedrag.
Wie valt onder de wet?
De wet raakt iedereen met een aanmerkelijk belang, meestal een belang van minimaal 5% in een bv. In de praktijk is dat vooral de dga die zowel bestuurder als grootaandeelhouder is.
Je telt niet alleen je eigen schulden mee. De schulden van je fiscale partner tellen bij jouw drempel op, zodat jij en je fiscale partner samen maximaal € 500.000 onbelast kunnen lenen van de eigen bv, niet twee keer dat bedrag.
Ook schulden van verbonden personen tellen mee. Dat zijn bloed- of aanverwanten in de rechte lijn, zoals je kinderen, ouders en kleinkinderen. Leent je zoon bij jouw bv, dan komt zijn schuld in beeld bij jouw aanmerkelijk belang.
Voor die verbonden personen geldt wel een eigen drempel. Ieder van hen heeft een eigen bedrag van € 500.000 voordat hun schuld bij jouw heffing meetelt. Alleen het deel daarboven schuift door naar jou.
Heb je schulden bij meerdere bv's, dan worden die opgeteld. De drempel geldt per aanmerkelijkbelanghouder, niet per vennootschap. Je mag dus niet maximaal € 500.000 per bv lenen: het idee dat je € 500.000 per bv kunt lenen klopt niet, want alle schulden aan je bv's tellen samen.
De uitzondering voor eigenwoningschulden
Er is één grote uitzondering: de eigenwoningschuld aan de bv. Sluit je een lening voor de eigen woning bij je bv om die te kopen, verbouwen of onderhouden, dan telt die schuld onder voorwaarden niet mee voor de drempel.
De belangrijkste voorwaarde is dat je de bv een recht van hypotheek verstrekt op de woning. De bv moet dus, net als een gewone bank, hypotheekhouder zijn.
Op die eis geldt overgangsrecht. Voor eigenwoningschulden die al bestonden op 31 december 2022 is het recht van hypotheek niet verplicht. Nieuwe eigenwoningleningen bij de bv van na die datum hebben de hypotheekinschrijving wél nodig om buiten de heffing te blijven.
Let op de valkuil hier. Vergeet je bij een nieuwe lening het recht van hypotheek te vestigen, dan telt de eigenwoningschuld gewoon mee en kan je zomaar boven de € 500.000 uitkomen.
Rekenvoorbeeld: box 2-heffing berekenen
Een voorbeeld maakt de heffing concreet. Stel: je bent dga zonder fiscale partner en je hebt op 31 december 2026 een schuld van € 700.000 aan je eigen bv. Er is geen eigenwoningschuld bij, dus de hele lening telt mee.
Je schuld ligt 200.000 euro boven de drempel van € 500.000. Dat meerdere van 200.000 euro is je fictief regulier voordeel in box 2.
Het box 2-tarief in 2026 kent twee schijven: 24,5% tot € 68.843 en 31% over het meerdere. Dat toptarief van 31% geldt sinds 2025 en is voor 2026 ongewijzigd. Je berekening loopt zo:
- € 68.843 tegen 24,5% is 16.866 euro
- 131.157 euro tegen 31% is 40.659 euro
- Totale heffing: ongeveer 57.525 euro
Over een lening van € 700.000 betaal je dus zo'n 57.500 euro belasting, terwijl je geen cent dividend hebt ontvangen. Dat is precies de prikkel die de wet beoogt.
Goed om te weten: het systeem voorkomt dubbele belastingheffing. Los je later af waardoor je schuld weer onder € 500.000 zakt, dan mag je een negatief inkomen in box 2 opvoeren. Keer je op een later moment echt dividend uit, dan wordt daarop rekening gehouden met wat al is belast, zodat je niet twee keer inkomstenbelasting in box 2 betaalt over hetzelfde bedrag.
Wat kun je eraan doen?
Begin met het optellen van al je schulden aan de bv: rekening-courant, leningen en de schulden van je partner en verbonden personen. Zo weet je of je in de buurt van de € 500.000 komt.
Zit je erboven, dan zijn er grofweg twee routes. Je lost af met privégeld, of je keert dividend uit en gebruikt dat om de lening te verlagen. Bij die tweede route betaal je box 2, maar dan over een echte uitkering en op een moment dat jou uitkomt.
Houd de rekening-courant met je bv scherp in de gaten. Kleine opnames tellen op, en rond het jaareinde bepaalt de stand op 31 december of je afrekent.
Voor eigenwoningleningen bij de bv is de les simpel: leg het recht van hypotheek vast. Zonder die inschrijving verliest een nieuwe lening de uitzondering en telt hij toch mee.
Denk ook aan het bredere plaatje. Grote schulden aan de eigen bv spelen mee bij bestuurdersaansprakelijkheid en bij een latere verkoop van je aandelen. Een gezonde verhouding tussen loon, dividend en lening voorkomt verrassingen. Reken bij dat loon door wat een reëel gebruikelijk loon is.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt de Wet excessief lenen?
De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap kijkt op 31 december naar het totaal dat jij, je fiscale partner en verbonden personen lenen bij je eigen bv. Staat de totale schuld boven het drempelbedrag van € 500.000, dan wordt het meerdere belast als fictief regulier voordeel in box 2. Eigenwoningschulden tellen onder voorwaarden niet mee.
Wat is de Wet excessief lenen in 2026?
In 2026 ligt het drempelbedrag op € 500.000. Leen je op de peildatum van 31 december 2026 samen met je fiscale partner en verbonden personen meer dan dat bedrag bij je eigen bv, dan betaal je box 2-belasting over het meerdere. Het box 2-tarief is 24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven.
Is het excessief om € 700.000 van mijn bv te lenen?
Ja, als het geen eigenwoningschuld is. Leen je € 700.000 zonder dat het onder de uitzondering voor de eigen woning valt, dan zit je 200.000 euro boven de drempel van € 500.000. Dat meerdere wordt in box 2 belast als fictief regulier voordeel. Alleen in 2023 gold nog een hogere drempel van € 700.000.
Is het excessief om een hypotheek voor mijn kind te lenen?
Dat kan. Je kind is een verbonden persoon (een bloedverwant in de rechte lijn). Leent je kind meer dan € 500.000 bij jouw bv, dan telt het bedrag boven de drempel mee voor jouw box 2-heffing, tenzij het om een eigenwoningschuld met recht van hypotheek voor de bv gaat. Verbonden personen hebben zelf een eigen drempel van € 500.000.
Wat is de peildatum voor de Wet excessief lenen?
De peildatum is 31 december. De Belastingdienst kijkt naar de totale schuld aan je bv op de laatste dag van het jaar. Los je vlak voor het jaareinde af tot onder € 500.000, dan is er op de peildatum geen sprake van excessief lenen.
Kernpunten
- Leen je op 31 december meer dan € 500.000 bij je eigen bv, dan wordt het meerdere belast in box 2
- Het bedrag boven de drempel geldt als fictief regulier voordeel, ook zonder echte uitkering
- Schulden van je fiscale partner en verbonden personen tellen mee bij jouw drempel
- Eigenwoningschulden blijven buiten de heffing, mits de bv een recht van hypotheek heeft
- Het box 2-tarief in 2026 is 24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven
De Wet excessief lenen draait om één peildatum en één bedrag: staat je schuld aan de eigen bv op 31 december boven € 500.000, dan reken je af in box 2. Tel je schulden op tijd op en bepaal of aflossen of dividend uitkeren voor jou het slimst is.
Zit je met een vraag over lenen bij je bv of je box 2-heffing, stel die dan op het ondernemen-forum van CreativeDeals.