Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) keert je een inkomen uit als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken. Als zzp'er heb je geen werkgever die je loon doorbetaalt, dus zonder AOV val je bij langdurige uitval terug op je spaargeld of de bijstand.
Bij het vergelijken van een AOV kijk je verder dan de premie. Het verzekerde bedrag, de wachttijd, de eindleeftijd en het arbeidsongeschiktheidscriterium bepalen samen of een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers bij jouw situatie past. Deze gids zet die punten overzichtelijk op een rij, laat de alternatieven zien en legt uit wat de aankomende verplichte AOV voor je betekent.
Wat je in deze gids leert
Deze gids is voor iedere zzp'er die twijfelt of een arbeidsongeschiktheidsverzekering nodig is en wil weten hoe je verzekeraars eerlijk met elkaar vergelijkt.
- Wat een AOV precies is en waarom je er als zzp'er een nodig hebt
- Op welke punten je let bij het vergelijken van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
- Wat een AOV gemiddeld kost en hoe je de premie verlaagt
- Hoe de premie en de uitkering fiscaal uitpakken
- Welke alternatieven er zijn, van broodfonds tot zelf sparen
- Wat de verplichte AOV voor zzp'ers gaat betekenen
Een AOV is een van de bouwstenen van je financiele vangnet als ondernemer. In de bredere gids over zzp en het UWV lees je hoe die stukken samenhangen.
Wat is een AOV en waarom heb je er een nodig?
Een AOV verzekert je inkomen tegen arbeidsongeschiktheid. Raak je arbeidsongeschikt door ziekte of een ongeval, dan krijg je een uitkering waarmee je je vaste lasten kunt blijven betalen.
Als werknemer word je bij ziekte tot twee jaar doorbetaald en val je daarna onder de WIA, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Als zzp'er ontbreekt dat vangnet volledig. Stopt je omzet doordat je niet kunt werken, dan lopen je hypotheek, boodschappen en bedrijfskosten gewoon door.
Dat risico is groter dan veel ondernemers denken. Een op de tien werkenden krijgt tijdens de loopbaan langer dan een jaar met arbeidsongeschiktheid te maken, en de oorzaak is vaker een burn-out of rugklacht dan een spectaculair ongeval.
Zonder verzekering kun je een korte periode overbruggen met spaargeld, maar bij langdurige uitval raakt die buffer snel op. Daarna rest de bijstand, en die kijkt eerst naar het inkomen van je partner en je eigen vermogen. Een AOV voorkomt dat je in die situatie belandt.
Waarop let je bij het vergelijken?
Vergelijk arbeidsongeschiktheidsverzekeringen op de voorwaarden, niet alleen op de premie. Twee polissen met eenzelfde prijs kunnen totaal verschillend uitkeren. Dit zijn de punten bij het vergelijken die het zwaarst wegen en waar je echt op moet letten.
Het verzekerde bedrag. Dit bepaalt de hoogte van de uitkering die je jaarlijks ontvangt als je volledig arbeidsongeschikt raakt. Kies een bedrag dat je vaste lasten en een basisinkomen dekt. Verzeker je te laag, dan kom je alsnog tekort; verzeker je te hoog, dan betaal je onnodig veel premie.
De wachttijd. De wachttijd, ook wel de eigen risicotermijn of het eigen risico, is de periode tussen het moment dat je arbeidsongeschikt raakt en het moment dat de uitkering begint. Je kunt kiezen uit bijvoorbeeld 30, 90, 365 of 730 dagen. Hoe langer de wachttijd, hoe lager de premie, omdat je de eerste maanden zelf overbrugt.
De eindleeftijd. Tot welke leeftijd wil je de uitkering ontvangen? Een AOV die doorloopt tot je AOW-leeftijd is duurder dan een die op je 60e of 65e stopt. Kies je een lage eindleeftijd, dan is het risico op een gat tot je pensioen groter.
Het arbeidsongeschiktheidscriterium. Dit is het belangrijkste en meest onderschatte punt. Bij beroepsarbeidsongeschiktheid kijkt de verzekeraar alleen of je je eigen beroep nog kunt uitoefenen. Bij passende arbeid telt of je nog ander werk zou kunnen doen, ook buiten je vak. Een beroepscriterium keert eerder uit, maar kost meer premie.
Indexatie. Met indexatie stijgt je uitkering jaarlijks mee met de inflatie, net als je verzekerde bedrag. Zonder indexatie holt de waarde van je dekking na jaren uit.
De uitsluitingen. Lees welke oorzaken de verzekering niet dekt. Sommige beroepen en bestaande klachten worden uitgesloten nadat je de gezondheidsverklaring in te vullen krijgt, en soms geldt een uitkeringsdrempel: pas vanaf bijvoorbeeld 25% arbeidsongeschiktheid heb je recht op een uitkering.
Let tot slot op de betrouwbaarheid van de verzekeraar en op de vraag of die de keuring en re-integratie zelf regelt. Zet de offertes van meerdere verzekeraars naast elkaar met steeds dezelfde uitgangspunten, anders vergelijk je appels met peren.
Wat kost een AOV?
Een AOV kost tussen ongeveer 50 en 350 euro bruto per maand. De meeste zzp'ers met een kantoorberoep zitten in de onderste helft van die bandbreedte, terwijl zware of risicovolle beroepen aan de bovenkant zitten. Wat een arbeidsongeschiktheidsverzekering precies kost, bereken je het snelst met een offerte.
De hoogte van de premie is afhankelijk van een handvol factoren. Je leeftijd en beroep bepalen het basisrisico, en de keuzes die je zelf maakt doen de rest.
- Een hoger verzekerd bedrag verhoogt de premie
- Een langere wachttijd verlaagt de premie flink
- Een hogere eindleeftijd maakt de polis duurder
- Een beroepscriterium kost meer dan een passende-arbeidcriterium
- Indexatie voegt een paar procent aan de premie toe
Een concreet voorbeeld: een 35-jarige met een kantoorberoep die 3.000 euro per maand wil verzekeren met drie maanden wachttijd, betaalt doorgaans 80 tot 150 euro bruto per maand. Een 45-jarige in dezelfde situatie zit eerder op 140 tot 250 euro, simpelweg omdat het risico met de leeftijd stijgt.
Wil je de aov premie drukken, dan is een langere wachttijd de effectiefste knop. Kun je met je spaargeld het eerste jaar zelf overbruggen, dan bespaart een wachttijd van 365 dagen je fors ten opzichte van 30 dagen. Sommige verzekeraars geven daarnaast korting op de premie bij een gezonde leefstijl of een collectief.
Fiscaal: premie aftrekbaar, uitkering belast
De premie van je AOV is fiscaal aftrekbaar. Je trekt hem in je aangifte inkomstenbelasting af als uitgave voor een inkomensvoorziening, niet als bedrijfskosten.
Dat scheelt echt geld. Betaal je 200 euro bruto premie per maand en zit je in een schijf van rond de 37%, dan komt de netto last uit op ongeveer 126 euro. De Belastingdienst beschrijft precies waar je de premie invult.
De keerzijde volgt bij uitkering. Trek je de premie af, dan is de latere uitkering belast als inkomen. De verzekeraar houdt daar loonheffing op in en draagt die af, zodat je niet achteraf voor een naheffing staat.
Kies je een polis die in een keer een bedrag uitkeert in plaats van een periodieke uitkering, dan is de premie niet aftrekbaar en de uitkering onbelast. Voor de meeste zzp'ers is de periodieke variant met aftrek voordeliger.
Alternatieven voor een AOV
Verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid kan ook zonder een volledige AOV. Er zijn goedkopere routes die je naast de AOV of in plaats daarvan kunt inzetten, maar die dekken minder ver, vooral als je langdurig arbeidsongeschikt bent.
Broodfonds of schenkkring. In een broodfonds leg je met een groep ondernemers maandelijks geld opzij. Word je ziek, dan schenken de anderen je een tijdje een bedrag. Het vangt uitval tot twee jaar op, is relatief goedkoop en persoonlijk, maar biedt geen dekking bij blijvende arbeidsongeschiktheid.
Vrijwillige verzekering bij UWV. Stopte je kort geleden met een baan in loondienst, dan kun je je binnen dertien weken vrijwillig verzekeren bij het UWV voor de Ziektewet of WIA. De voorwaarden en het aanmeldvenster zijn strikt; de details staan in de gids over de vrijwillige verzekering bij UWV voor zzp'ers.
Crowdsurance. Bij crowdsurance verzeker je je in een online collectief dat elkaar bij arbeidsongeschiktheid steunt. Het zit qua opzet tussen een broodfonds en een klassieke verzekering in en past bij ondernemers die een lagere, flexibele dekking zoeken.
Zelf sparen. Een buffer opbouwen werkt voor een korte onderbreking, maar tegen langdurige arbeidsongeschiktheid houdt geen enkel spaarsaldo stand. Als enige vangnet is sparen riskant; als aanvulling op een AOV met lange wachttijd is het juist slim.
Combineer je zzp-werk met een baan in loondienst, dan ben je via die baan al deels verzekerd en kun je je AOV daarop afstemmen. Denk je aan een gezin, houd dan ook rekening met inkomen rond zwangerschap als zzp'er, want een reguliere AOV dekt dat niet.
De verplichte AOV komt eraan
Er komt naar verwachting een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. Die staat bekend als de Wet BAZ, de basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen.
Het wetsvoorstel is nog in behandeling. De regering diende het in 2025 in bij de Raad van State en stuurde het daarna naar de Tweede Kamer. Na behandeling in de Tweede en Eerste Kamer duurt het volgens de Rijksoverheid nog zeker enkele jaren voordat de verzekering er is. De invoering wordt rond 2027 verwacht, maar die planning kan schuiven.
De contouren zoals ze nu in het voorstel staan, geven een richting. Houd er rekening mee dat de details tijdens de behandeling nog kunnen veranderen.
- Een premie van rond de 5,4% van je inkomen, met een maximum van ongeveer 171 euro per maand
- Een uitkering van 70% van je laatstverdiende inkomen, tot maximaal het minimumloon
- Een lange wachttijd voordat de uitkering ingaat, in de plannen rond een jaar
De publieke basisverzekering keert dus bescheiden uit en pas laat. Wie zijn volledige inkomen wil beschermen of een kortere wachttijd wil, blijft daarnaast een private AOV nodig hebben. De verplichte AOV vervangt het vergelijken van polissen niet, het legt er een bodem onder.
Welke AOV past bij jou?
Welke AOV het beste bij jou past, hangt af van je vaste lasten. Reken uit welk maandbedrag je minimaal nodig hebt als je omzet wegvalt, en gebruik dat als basis voor je verzekerde bedrag.
Bepaal daarna hoe lang je een uitval zelf kunt overbruggen. Heb je een buffer voor een half jaar, kies dan een langere wachttijd en druk zo de premie, in plaats van te bezuinigen op het verzekerde bedrag of de eindleeftijd.
Kies bij het afsluiten van een AOV bewust het arbeidsongeschiktheidscriterium dat bij je beroep past. Heb je een gespecialiseerd vak dat je moeilijk kunt inruilen voor ander werk, dan is een type AOV met beroepscriterium de investering waard voor de beste dekking.
Vraag tot slot vrijblijvend offertes op bij meerdere verzekeraars met exact dezelfde uitgangspunten en leg ze naast elkaar. Zo bepaal je welke AOV voor jou de beste keuze is. Loop je onverhoopt tegen het einde van je onderneming aan, kijk dan ook naar de mogelijkheid om terug te vallen op een uitkering als tijdelijk vangnet.
Veelgestelde vragen
Is een AOV verplicht voor zzp'ers in 2026?
Nee, in 2026 is een AOV nog niet verplicht. Je kiest zelf of je een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluit. Wel ligt er een wetsvoorstel (de Wet BAZ) voor een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. Dat voorstel is nog in behandeling en de invoering wordt pas rond 2027 of later verwacht.
Wat kost een AOV voor een zzp'er gemiddeld?
De premie van een AOV ligt voor de meeste zzp'ers tussen de 50 en 350 euro bruto per maand. De hoogte hangt af van je leeftijd, je beroep, het verzekerde bedrag, de wachttijd en de eindleeftijd. Omdat de premie fiscaal aftrekbaar is, valt de netto last lager uit.
Waar let je op bij het vergelijken van een AOV?
Vergelijk niet alleen op premie, maar ook op het verzekerde bedrag, de wachttijd, de eindleeftijd en het arbeidsongeschiktheidscriterium. Een polis op basis van beroepsarbeidsongeschiktheid kijkt of je je eigen beroep nog kunt doen, een goedkopere passende-arbeidpolis kijkt of je nog ander werk kunt doen. Let ook op indexatie en de uitsluitingen.
Is de premie van een AOV fiscaal aftrekbaar?
Ja. De premie voor een AOV is voor zzp'ers aftrekbaar in je aangifte inkomstenbelasting, als uitgave voor een inkomensvoorziening. Trek je de premie af, dan is een latere uitkering wel belast. De verzekeraar houdt daar loonheffing op in.
Wat zijn alternatieven voor een AOV?
Een broodfonds of schenkkring vangt kortere uitval op via een groep ondernemers die elkaar helpen. Daarnaast kun je je vrijwillig verzekeren bij UWV, kiezen voor crowdsurance of zelf een buffer opbouwen met spaargeld. Elk alternatief dekt minder ver dan een volledige AOV, vooral bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Kernpunten
- Een AOV keert een inkomen uit als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken; als zzp'er heb je geen ander vangnet
- Vergelijk op verzekerd bedrag, wachttijd, eindleeftijd en het arbeidsongeschiktheidscriterium, niet alleen op premie
- Een AOV kost grofweg 50 tot 350 euro bruto per maand; een langere wachttijd is de effectiefste manier om de premie te verlagen
- De premie is fiscaal aftrekbaar, maar een uitkering is dan belast
- Broodfonds, vrijwillige verzekering bij UWV, crowdsurance en sparen zijn alternatieven met minder dekking
- De verplichte AOV (Wet BAZ) is nog in behandeling, keert bescheiden uit en vervangt een private AOV niet
Een AOV vergelijken draait niet om de laagste premie, maar om de polis die uitkeert wanneer jij dat nodig hebt. Bepaal eerst je vaste lasten en je buffer, kies daarna bewust de wachttijd en het criterium, en leg pas dan de offertes naast elkaar.
Twijfel je welke dekking bij jouw beroep past, leg je vraag dan voor op het ondernemen-forum van CreativeDeals.