Een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting laat een moedermaatschappij en haar dochter of dochters samen aangifte doen als één belastingplichtige. De winsten en verliezen van alle vennootschappen worden gesaldeerd, en onderlinge transacties zijn fiscaal onzichtbaar.
De belangrijkste voorwaarde: de moeder bezit minstens 95 procent van de aandelen in de dochter. Zo'n fiscale eenheid in de vpb levert voordelen op zoals verliesverrekening, maar kent ook een stevig nadeel in de vorm van hoofdelijke aansprakelijkheid.
Wat je in deze gids leert
Deze gids is voor iedere dga of ondernemer met meerdere bv's die overweegt om een fiscale eenheid te vormen, of die wil weten of dit fiscaal interessant is.
- Wat een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting precies inhoudt
- Welke voorwaarden gelden, met de 95%-eis voorop
- De voordelen, zoals verliesverrekening en een simpelere aangifte
- De nadelen, met de hoofdelijke aansprakelijkheid als grootste risico
- Hoe je een fiscale eenheid aanvraagt en weer verbreekt
Dit onderwerp hoort thuis in de bredere context van de bv- en holdingstructuur. Deze gids zoomt in op de fiscale eenheid zelf.
Wat is een fiscale eenheid vpb?
Normaal doet elke bv losstaand aangifte en betaalt elke vennootschap zelf vennootschapsbelasting over de eigen winst. Bij een fiscale eenheid gaat dat anders: de moeder en dochters worden voor de vpb behandeld als één belastingplichtige, alsof er geen fiscale eenheid tussen zit maar een enkele onderneming.
Binnen de fiscale eenheid worden de resultaten van alle vennootschappen samengeteld. Verlies bij de ene maatschappij verlaagt zo direct de winst van een andere maatschappij binnen dezelfde fiscale eenheid.
Je doet dan slechts één aangifte vennootschapsbelasting voor de hele groep. De moedermaatschappij dient die aangifte vpb in, en de resultaten van de dochters worden toegerekend aan de moedermaatschappij. Zo worden verliezen van een maatschappij verrekend met winsten van een andere maatschappij.
Transacties tussen vennootschappen binnen de eenheid zijn fiscaal onzichtbaar. Verkoopt de ene bv een bedrijfsmiddel aan de andere, dan leidt dat niet tot belaste winst zolang het middel binnen de fiscale eenheid blijft.
De regeling staat in de Wet Vpb 1969. Let op het verschil met de fiscale eenheid voor de btw: dat is een aparte regeling met eigen voorwaarden die los staat van de vpb.
Voorwaarden voor een fiscale eenheid
De kernvoorwaarde is het bezit. De moedermaatschappij moet ten minste 95 procent van de aandelen in de dochtermaatschappij bezitten, en dat geldt zowel voor de juridische als de economische eigendom.
Die 95 procent slaat niet alleen op de aandelen zelf. De moeder moet ook recht hebben op minstens 95 procent van de winst en 95 procent van het vermogen van de dochter, plus de bijbehorende stemrechten.
Daarnaast moeten moeder en dochter allebei feitelijk in Nederland zijn gevestigd. Voor een holding met werkmaatschappijen in het buitenland gelden aparte regels.
De rechtsvorm telt ook mee. Meestal gaat het om een bv of nv, en beide vennootschappen moeten hetzelfde boekjaar hanteren en dezelfde regels voor de winstbepaling volgen. Pas als aan al deze voorwaarden is voldaan, kun je overgaan tot het vormen van een fiscale eenheid.
Voordelen van een fiscale eenheid
Het bekendste voordeel van een fiscale eenheid is de verrekening van verliezen. Draait je holding of een van de werkmaatschappijen verlies, dan verlaagt dat meteen de winst van een winstgevende bv in dezelfde groep.
Zonder fiscale eenheid blijft een verlies opgesloten in de bv die het maakte, tot die zelf weer winst draait. Binnen de eenheid komt dat verlies direct ten goede aan de groep.
Een tweede voordeel is de administratieve verlichting. Je hoeft maar een aangifte vennootschapsbelasting in te dienen in plaats van een per vennootschap, wat de berekening van de verschuldigde vennootschapsbelasting overzichtelijker maakt.
Ook onderlinge herstructurering wordt eenvoudiger. Je schuift bedrijfsmiddelen tussen de vennootschappen zonder dat daar direct belastingheffing over ontstaat, wat reorganiseren binnen de groep soepeler laat verlopen.
Tot slot tel je de investeringen van alle vennootschappen bij elkaar op. Dat kan de investeringsaftrek gunstiger uitpakken dan wanneer elke bv apart onder de drempel blijft.
Nadelen van een fiscale eenheid
Het zwaarste nadeel is de hoofdelijke aansprakelijkheid. Elke vennootschap binnen de fiscale eenheid is hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige vpb-schuld van de groep.
Kan een dochter haar deel niet betalen, dan mag de Belastingdienst de andere vennootschappen aanspreken voor het hele bedrag. Bij een faillissement van een bv binnen de eenheid raakt dat dus ook de gezonde vennootschappen.
Een tweede nadeel zit in het tarief. Het lage opstaptarief over de winst tot € 200.000 geldt per belastingplichtige, en van dat opstaptarief kan binnen de fiscale eenheid maar één keer gebruik worden gemaakt. Je benut het opstaptarief dus een keer voor de hele groep in plaats van per bv.
Voor dga's met meerdere winstgevende bv's is dit vaak de reden om af te zien van een fiscale eenheid. Winsten boven de opstapgrens worden bij de eenheid eerder tegen het hoge tarief belast.
Daarnaast maakt de gezamenlijke aangifte het lastiger om per bv te sturen op resultaat en dividend. Wil je later dividend uitkeren vanuit een bv, dan reken je met de groepscijfers in plaats van met een losse jaarrekening.
Fiscale eenheid aanvragen
Een fiscale eenheid ontstaat niet vanzelf. Je vraagt hem aan met een gezamenlijk verzoek van moeder en dochter aan de Belastingdienst, via het daarvoor bestemde formulier.
Het verzoek om een fiscale eenheid kan terugwerkende kracht hebben tot maximaal drie maanden voor de datum van het verzoek. Dien je het verzoek in april in, dan kan de eenheid dus terugwerken tot uiterlijk januari.
De Belastingdienst toetst of aan alle voorwaarden is voldaan, met de 95%-eis en de vestiging in Nederland voorop. Wordt het verzoek toegewezen, dan doe je vanaf de ingangsdatum samen aangifte.
Wil je een bestaande fiscale eenheid uitbreiden met een nieuwe dochter, dan dien je opnieuw een verzoek in voor die specifieke vennootschap. Zo groeit de eenheid stap voor stap mee met je structuur.
Fiscale eenheid verbreken
Een fiscale eenheid is geen eeuwig verbond. Je kunt hem op verzoek laten verbreken, en de eenheid eindigt dan op de datum van het verzoek.
Soms verbreekt de eenheid automatisch, namelijk zodra niet meer aan de voorwaarden wordt voldaan. Zakt het belang onder de 95 procent of verkoop je een dochter, dan valt die vennootschap buiten de fiscale eenheid.
Aan het verbreken zitten fiscale gevolgen. Verliezen die tijdens de eenheidsperiode zijn ontstaan, blijven na verbreken lastiger te verrekenen, omdat ze aan de groep en niet aan een losse bv toebehoren.
Het aangaan dan wel verbreken van een fiscale eenheid is daarom een beslissing die je vooraf goed doorrekent. Twijfel je, leg je situatie dan voor aan je accountant of belastingadviseur voordat je een verzoek indient.
Waar begin je?
Begin met de vraag of je structuur de 95%-eis haalt: bezit je moedermaatschappij minstens 95 procent van de aandelen in de dochter, juridisch en economisch, en zijn beide in Nederland gevestigd?
Weeg daarna de voor- en nadelen af tegen je eigen cijfers. Bij verlies in een van de bv's weegt de verliesverrekening zwaar, maar draaien meerdere bv's flinke winst, dan kost het opstaptarief je juist geld.
Zit je nog aan de opbouw van je structuur, kijk dan eerst naar het oprichten van een holding. De juiste opzet daarvan bepaalt of een fiscale eenheid later zinvol is.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de nadelen van een fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting?
Het grootste nadeel is de hoofdelijke aansprakelijkheid: elke vennootschap binnen de fiscale eenheid is aansprakelijk voor de volledige vpb-schuld van de groep. Daarnaast benut je het lage opstaptarief samen maar een keer, in plaats van per bv, en zijn onderlinge verliezen na verbreken lastiger te verrekenen.
Wat zijn de voorwaarden voor een fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting?
De moedermaatschappij moet minstens 95 procent van de aandelen in de dochtermaatschappij bezitten, zowel juridisch als economisch, met bijbehorende winst- en stemrechten. Moeder en dochter moeten allebei feitelijk in Nederland gevestigd zijn, dezelfde rechtsvorm-eisen halen (meestal bv of nv) en hetzelfde boekjaar en dezelfde winstbepaling hanteren.
Wat is een fiscale eenheid voor btw en vpb?
Het zijn twee losse regelingen die je niet moet verwarren. De fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting laat vennootschappen samen een vpb-aangifte doen en salderen winst en verlies. De fiscale eenheid voor de btw laat verbonden ondernemingen samen een btw-aangifte doen. Je kunt de een hebben zonder de ander.
Hoe kan ik een fiscale eenheid ontvoegen voor de vennootschapsbelasting?
Je verbreekt een fiscale eenheid met een schriftelijk verzoek aan de Belastingdienst. De eenheid eindigt op de datum van dat verzoek, of eerder zodra niet meer aan de voorwaarden wordt voldaan, bijvoorbeeld als de moeder minder dan 95 procent van de aandelen bezit of een dochter wordt verkocht.
Kernpunten
- Een fiscale eenheid vpb behandelt moeder en dochters als een belastingplichtige met een gezamenlijke aangifte
- De moeder moet minstens 95 procent van de aandelen bezitten, juridisch en economisch, en beide vennootschappen zijn in Nederland gevestigd
- Grootste voordeel is de verrekening van verliezen tussen de vennootschappen binnen de eenheid
- Grootste nadeel is de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de vpb-schuld van de hele groep
- Je vraagt de eenheid aan met een verzoek (tot 3 maanden terugwerkende kracht) en verbreekt hem net zo
De fiscale eenheid lijkt technisch, maar de afweging is praktisch: verliesverrekening en een simpelere aangifte tegenover hoofdelijke aansprakelijkheid en een opstaptarief dat je maar een keer benut.
Zit je met een vraag over je bv-structuur of de fiscale eenheid, stel die dan op het ondernemen-forum van CreativeDeals.