Zzp, eenmanszaak, vof of bv: de rechtsvorm die je kiest bepaalt hoeveel belasting je betaalt, wie er aansprakelijk is als het misgaat en hoeveel administratie je erbij krijgt. Voor de meeste starters is een eenmanszaak de beste keuze, en pas bij een winst van ongeveer 90.000 tot 130.000 euro per jaar wordt een bv fiscaal interessant.
In dit artikel lees je wat elke rechtsvorm inhoudt, hoe de belasting per vorm verschilt, waar het omslagpunt naar een bv ongeveer ligt en waar je op moet letten bij de overstap.
De rechtsvormen op een rij
Zzp is geen rechtsvorm maar een werkwijze: je onderneemt zelfstandig, zonder personeel in dienst. Vrijwel elke zzp'er staat bij de KVK ingeschreven als eenmanszaak.
Een eenmanszaak is de eenvoudigste vorm: één eigenaar, geen oprichtingseisen en geen minimumkapitaal. Je schrijft jezelf in bij de KVK en je kunt direct beginnen.
Werk je structureel samen met een partner, dan kies je vaak een vof (vennootschap onder firma). Beide vennoten brengen kennis, geld of arbeid in en delen de winst volgens een vooraf afgesproken verdeling.
Een bv (besloten vennootschap) is een rechtspersoon: de onderneming staat juridisch los van jou als privépersoon. Je richt een bv op via de notaris en wordt formeel werknemer en aandeelhouder van je eigen onderneming, ook wel dga genoemd.
Aansprakelijkheid: het grootste verschil
Bij een eenmanszaak en een vof ben je met je volledige privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Gaat het mis, dan kunnen schuldeisers ook je spaargeld en, in het uiterste geval, je huis aanspreken.
Bij een vof geldt dat zelfs voor schulden die je zakenpartner heeft gemaakt: elke vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel. Kies je vennoten dus met zorg.
Bij een bv is de aansprakelijkheid in beginsel beperkt tot het vermogen van de bv zelf. Als bestuurder ben je alleen persoonlijk aansprakelijk bij wanbeleid, fraude of als je namens de bv een persoonlijke garantie hebt afgegeven, bijvoorbeeld bij een banklening.
Werk je in een risicovol vak, denk aan de bouw of advisering met grote financiële belangen, dan weegt dit verschil vaak zwaarder mee dan de belasting alleen.
Belasting bij een eenmanszaak of vof
Met een eenmanszaak of vof betaal je inkomstenbelasting in box 1 over je winst, tegen de progressieve tarieven van 35,75% tot 38.883 euro, 37,56% tot 78.426 euro en 49,50% daarboven.
Daar staat een aantal aftrekposten tegenover. Voldoe je aan het urencriterium, dan trek je de zelfstandigenaftrek af, in 2026 een bedrag van 1.200 euro.
Over de winst die overblijft na de ondernemersaftrek geldt de mkb-winstvrijstelling van 12,7%: dat deel van je winst is helemaal vrijgesteld van belasting.
Voor een startende ondernemer met een winst van 40.000 euro betekent dit al snel dat je effectief een stuk minder dan het nominale tarief betaalt. Bij lagere winsten is dat voordeel relatief groot.
Belasting bij een bv
Een bv betaalt geen inkomstenbelasting maar vennootschapsbelasting over de winst: 19% tot 200.000 euro en 25,8% daarboven.
Als dga moet je jezelf minimaal het gebruikelijk loon uitkeren, in 2026 doorgaans minstens 58.000 euro per jaar. Over dat loon betaal je gewoon loonbelasting, net als een werknemer.
Wil je winst die in de bv overblijft naar privé halen, dan gebeurt dat via dividend. Daarover betaal je box 2-belasting: 24,5% tot 68.843 euro en 31% daarboven, na de standaard bronbelasting van 15% die al is ingehouden.
Het voordeel van een bv zit in uitstel: winst die je in de bv laat staan, belast je pas als je hem uitkeert. Zo kun je bijvoorbeeld eenvoudiger reserveren voor investeringen of pensioen.
Het omslagpunt: vanaf welke winst loont een bv
Een vast omslagpunt bestaat niet, maar voor de meeste ondernemers ligt het ergens tussen 90.000 en 130.000 euro winst per jaar. Onder dat bedrag win je met een eenmanszaak meer dankzij de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling.
Daarboven begint de gecombineerde belastingdruk van vennootschapsbelasting en box 2 voordeliger te worden dan het toptarief in box 1, zeker als je een deel van de winst in de bv laat staan in plaats van alles uit te keren.
Heb je een fiscaal partner, dan schuift het omslagpunt vaak op, omdat je dan de lage box 2-schijf twee keer kunt benutten bij een dividenduitkering.
Reken dit altijd door met je boekhouder op basis van je eigen situatie. Een gemiddeld omslagpunt zegt weinig over jouw specifieke combinatie van winst, dga-loon en spaardoelen.
Oprichten en administratie
Een eenmanszaak of vof richt je zelf op bij de KVK, zonder notaris en zonder verplicht startkapitaal. Je administratie bestaat uit je facturen, bonnetjes en een jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting.
Voor een bv is een notariële akte verplicht. Een minimumkapitaal ken je sinds de invoering van de flex-bv niet meer: je kunt een bv al oprichten met een geplaatst kapitaal van één eurocent.
Daar staat tegenover dat een bv zwaardere administratieve eisen kent: een jaarrekening die je deponeert bij de KVK, aparte aangiften vennootschapsbelasting en loonbelasting, en meestal een boekhouder of accountant die dat voor je bijhoudt.
Reken voor een bv al snel op enkele duizenden euro's per jaar aan extra administratiekosten bovenop wat een eenmanszaak kost.
Andere factoren die meewegen
Belasting en aansprakelijkheid zijn niet de enige overwegingen. Wil je op termijn een investeerder binnenhalen of aandelen uitgeven aan een compagnon, dan is een bv-structuur daarvoor gebouwd en een eenmanszaak niet.
Sommige opdrachtgevers, met name grotere bedrijven, werken liever met een bv vanwege het beperkte risico op aansprakelijkheid en schijnzelfstandigheid.
Ook je eigen inkomensbehoefte speelt mee: met een eenmanszaak kun je vrij opnemen wat je wilt, terwijl je bij een bv gebonden bent aan het gebruikelijk loon en de formaliteiten rond een dividenduitkering.
Wil je vergelijken wat een bepaald dga-salaris netto oplevert tegenover een eenmanszaakwinst, gebruik dan de bruto-netto-calculator als eerste indicatie.
Overstappen van eenmanszaak naar bv
Groeit je winst richting het omslagpunt, dan kun je op elk moment overstappen. Je richt een bv op via de notaris en brengt de onderneming daarin in.
Dat kan geruisloos, waarbij je geen belasting betaalt over de overgang, of ruisend, waarbij je wel afrekent maar bijvoorbeeld nog gebruik kunt maken van openstaande verliezen. Welke route past hangt af van je situatie.
Blijf ook na de omzetting op orde met je administratie: btw-nummer, KVK-inschrijving en facturatie veranderen mee. Check of je btw-tarieven en gegevens nog kloppen met de btw-calculator en zorg dat je facturen aan de eisen voldoen, zoals beschreven in ons artikel over factuur maken als zzp'er.
Vergeet ook niet je btw-vrijstelling te herzien als je eerder gebruikmaakte van de kleineondernemersregeling: die regeling geldt niet meer zodra je via een bv onderneemt op een schaal die daarboven uitkomt.
Veelgemaakte denkfouten
Een paar misvattingen zorgen ervoor dat ondernemers te vroeg of te laat overstappen. Let op deze punten:
- Denken dat een bv altijd fiscaal voordeliger is, ook bij lage winsten waar de zelfstandigenaftrek juist meer oplevert
- Het gebruikelijk loon vergeten mee te rekenen bij de vergelijking tussen een bv en een eenmanszaak
- Alleen naar belasting kijken en de aansprakelijkheid en extra administratiekosten van een bv negeren
- Te lang wachten met overstappen, waardoor je onnodig het toptarief in box 1 betaalt over winst boven het omslagpunt
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen zzp en eenmanszaak?
Zzp is geen officiële rechtsvorm, maar een manier van werken: je bent zelfstandig zonder personeel. Bijna elke zzp-ondernemer staat bij de KVK ingeschreven als eenmanszaak, de rechtsvorm die hoort bij een onderneming met een enkele eigenaar. Werk je structureel met een vaste zakenpartner samen, dan kies je vaak voor een vof in plaats van twee losse eenmanszaken.
Vanaf welke winst is een bv voordeliger dan een eenmanszaak?
Er is geen vaste grens, maar voor de meeste ondernemers ligt het omslagpunt tussen 90.000 en 130.000 euro winst per jaar. Waar dat punt precies ligt hangt af van je dga-loon, of je een fiscaal partner hebt en hoeveel winst je in de bv wilt laten staan. Onder dat bedrag is de eenmanszaak door de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling meestal voordeliger.
Ben je met een eenmanszaak privé aansprakelijk voor schulden?
Ja. Bij een eenmanszaak en een vof ben je met je hele privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de onderneming, ook als het misgaat door omstandigheden buiten jouw invloed. Bij een bv is de aansprakelijkheid in beginsel beperkt tot het vermogen van de bv, al ben je als bestuurder in uitzonderingsgevallen alsnog persoonlijk aan te spreken.
Kun je een eenmanszaak later omzetten naar een bv?
Ja, dat kan op elk moment en gebeurt regelmatig zodra de winst groeit. Je richt via een notaris een bv op en brengt de onderneming daarin in, eventueel geruisloos zodat je geen belasting betaalt over de overgang. Houd rekening met notariskosten en extra administratieve verplichtingen zoals een jaarrekening.
Deze cijfers zijn gebaseerd op de officiële bedragen voor 2026 van de Belastingdienst. Reken je eigen situatie altijd door met een boekhouder, want persoonlijke factoren zoals een fiscaal partner of spaardoelen kunnen het omslagpunt flink verschuiven.
Kernpunten
- Zzp is geen rechtsvorm; vrijwel elke zzp'er onderneemt via een eenmanszaak, ingeschreven bij de KVK
- Bij een eenmanszaak en vof ben je privé aansprakelijk; een bv beperkt die aansprakelijkheid tot het vermogen van de bv
- Een eenmanszaak profiteert van de zelfstandigenaftrek (1.200 euro in 2026) en de mkb-winstvrijstelling (12,7%)
- Een bv betaalt 19% vennootschapsbelasting tot 200.000 euro winst, plus box 2-belasting bij een dividenduitkering
- Het omslagpunt naar een bv ligt voor de meeste ondernemers rond 90.000 tot 130.000 euro winst per jaar
Er is geen rechtsvorm die voor iedereen de beste is: het hangt af van je winst, je risico en je toekomstplannen. Begin als starter meestal met een eenmanszaak en reken pas om zodra je winst richting het omslagpunt kruipt.
Twijfel je over je btw of je facturen als eenmanszaak, gebruik dan de gratis btw-calculator, of stel je vraag op het ondernemen-forum van CreativeDeals.