Een voorlopige aanslag is geen definitieve rekening, maar een schatting: je betaalt of ontvangt gedurende het jaar alvast een bedrag aan inkomstenbelasting. Zo voorkom je dat je na afloop van het jaar in een keer een groot bedrag moet bijbetalen.
Het is verstandig om die schatting scherp te houden, want een aanslag die niet klopt kost je geld of liquiditeit. Deze gids beantwoordt de meestgestelde vragen over de voorlopige aanslag 2026 en laat zien hoe je hem aanvraagt en wijzigt.
Wat je in deze gids leert
Deze gids is voor iedereen die een voorlopige aanslag ontvangt of aanvraagt, van een werknemer met aftrekposten tot een ondernemer die zijn belasting gespreid wil betalen.
- Wat een voorlopige aanslag precies is en hoe je hem betaalt
- Waarom je er soms ongevraagd een krijgt
- Hoe je een voorlopige aanslag aanvraagt of wijzigt via Mijn Belastingdienst
- In welke situaties je hem moet aanpassen
- Het verschil met de definitieve aanslag
De voorlopige aanslag hoort bij de bredere aangifte inkomstenbelasting. Lees hoe die in het geheel past in de gids over belasting voor zzp'ers en ondernemers.
Wat is een voorlopige aanslag?
Een voorlopige aanslag is een schatting van je inkomstenbelasting over het lopende kalenderjaar. Op de aanslag staat hoeveel belasting je naar verwachting moet betalen of terugkrijgt.
Het bijzondere is dat je dat bedrag niet in een keer afrekent. Je betaalt of ontvangt het gespreid in maandelijkse termijnen, meestal elf, verdeeld over het jaar.
Moet je bijbetalen, dan spreid je die last zo over het jaar in plaats van een grote naheffing achteraf. Krijg je geld terug, dan ontvang je dat alvast maandelijks in plaats van pas na je aangifte.
Zie de voorlopige aanslag dus als een voorschot dat je situatie zo goed mogelijk benadert. Hoe dichter de schatting bij de werkelijkheid ligt, hoe minder je achteraf hoeft te verrekenen.
De Belastingdienst verstuurt de voorlopige aanslag voor het nieuwe jaar meestal eind december of begin januari. Moet je bijbetalen, dan voldoe je de aanslag in termijnen, waarbij de eerste termijn doorgaans begin maart binnen moet zijn.
Waarom krijg je er een?
Veel mensen krijgen een voorlopige aanslag zonder erom te vragen. De Belastingdienst stuurt hem automatisch op basis van je meest recente gegevens.
Kreeg je vorig jaar bijvoorbeeld geld terug via aftrekposten zoals de hypotheekrente voor je eigen woning, dan gaat de Belastingdienst ervan uit dat dat dit jaar weer zo is. Je ontvangt dan maandelijks alvast een teruggave.
Andersom kan ook: moest je vorig jaar bijbetalen, dan krijg je een aanslag waarmee je dat dit jaar gespreid vooruitbetaalt. Zo voorkomt de fiscus dat er een grote schuld opbouwt.
Voor ondernemers is de voorlopige aanslag standaard, omdat er geen werkgever is die maandelijks loonheffing inhoudt. Je betaalt je inkomstenbelasting dan zelf vooruit via de aanslag. Reserveer daarnaast zelf geld voor je belasting, want de aanslag dekt alleen wat je vooraf hebt geschat.
Aanvragen of wijzigen
Heb je nog geen voorlopige aanslag, maar wil je je belasting toch gespreid betalen of alvast een teruggave ontvangen, dan vraag je er zelf een aan. Dat regel je online.
Zowel het aanvragen als het wijzigen doe je via Mijn Belastingdienst, waar je inlogt met je DigiD. Je vult je verwachte inkomsten en aftrekposten in, en op basis daarvan berekent de Belastingdienst je nieuwe termijnen.
Het formulier voor de voorlopige aanslag 2026 is beschikbaar sinds december 2025. Je kunt de aanslag aanvragen of wijzigen tot 1 mei van het jaar na het belastingjaar, voor 2026 dus tot 1 mei 2027.
Na je wijziging krijg je meestal binnen 4 tot 5 weken bericht, en altijd binnen 8 weken. De aangepaste termijnen gaan daarna in.
Klopt de aanslag helemaal niet meer, bijvoorbeeld omdat je recht op een teruggave vervalt, dan kun je de voorlopige aanslag ook stopzetten. Zo voorkom je dat je maandelijks een bedrag ontvangt dat je later moet terugbetalen.
Wanneer moet je hem wijzigen?
Een voorlopige aanslag is een schatting, en schattingen kloppen niet altijd. Verandert je situatie, dan pas je de aanslag aan zodat je niet te veel voorschiet of achteraf moet bijbetalen.
Wijzig je aanslag zodra je inkomen structureel hoger of lager uitvalt dan verwacht. Denk aan een ondernemer met een beter of juist slechter jaar, of iemand die van loondienst naar zelfstandigheid overstapt.
Ook je aftrekposten kunnen veranderen. Koop of verkoop je een eigen woning, dan verandert je hypotheekrenteaftrek, en dat werkt direct door in je aanslag.
Vergeet box 3 niet. Je vermogen op 1 januari bepaalt je belasting in box 3, dus een flink hoger of lager saldo is een reden om je aanslag bij te stellen. Hoe die heffing werkt, lees je in de gids over box 3-belasting.
Pas je de aanslag niet aan terwijl je te weinig betaalt, dan kan de Belastingdienst achteraf belastingrente rekenen. Een kloppende aanslag voorkomt die extra kosten.
Voorlopige versus definitieve aanslag
De voorlopige aanslag is niet het eindpunt. Na afloop van het jaar doe je aangifte, en op basis daarvan volgt de definitieve aanslag.
De Belastingdienst stelt die definitieve aanslag vast op je werkelijke inkomen, dus niet op de schatting. Het verschil met wat je via de voorlopige aanslag al hebt betaald of ontvangen, wordt verrekend.
Heb je te weinig betaald, dan betaal je het restant bij. Heb je te veel betaald, dan krijg je het verschil terug.
De definitieve aanslag laat meestal enkele maanden op zich wachten nadat je aangifte hebt gedaan. Tot die tijd blijft je voorlopige aanslag de basis waarop je hebt betaald of ontvangen.
Wil je juist geld terugkrijgen dat je in eerdere jaren te veel hebt betaald, lees dan hoe de inkomstenbelasting-teruggave werkt.
Veelgemaakte fouten
Rond de voorlopige aanslag gaat het vaak op dezelfde punten mis:
- De aanslag ongewijzigd laten terwijl je inkomen flink is veranderd
- Een teruggave blijven ontvangen die niet meer klopt, waardoor je achteraf moet terugbetalen
- De aftrekposten, zoals hypotheekrente na een verhuizing, niet aanpassen
- Box 3 vergeten, terwijl je vermogen op 1 januari sterk is veranderd
- Te weinig betalen en zo belastingrente oplopen
Voorkom ze door je aanslag te controleren zodra je situatie verandert. Een paar minuten in Mijn Belastingdienst is goedkoper dan een naheffing met rente.
Waar begin je?
Begin met het controleren van de voorlopige aanslag die je van de Belastingdienst hebt gekregen. Kijk of de geschatte inkomsten en aftrekposten nog kloppen met je huidige situatie.
Wijkt de schatting af, log dan in op Mijn Belastingdienst met je DigiD en pas de gegevens aan. Je krijgt daarna een nieuwe aanslag met aangepaste termijnen.
Houd je situatie het jaar door in de gaten en wijzig de aanslag opnieuw als er iets verandert. Zo betaal je steeds ongeveer het juiste bedrag en kom je bij de definitieve aanslag niet voor verrassingen te staan.
Veelgestelde vragen
Wat is een voorlopige aanslag?
Een voorlopige aanslag is een schatting van de inkomstenbelasting die je over het lopende jaar moet betalen of terugkrijgt. Je betaalt of ontvangt dat bedrag gespreid in maandelijkse termijnen, in plaats van in een keer na afloop van het jaar. Het is dus een voorschot op je definitieve aanslag.
Waarom krijg ik een voorlopige aanslag die ik niet heb aangevraagd?
De Belastingdienst stuurt vaak automatisch een voorlopige aanslag op basis van je meest recente gegevens, bijvoorbeeld als je vorig jaar moest bijbetalen of geld terugkreeg. Zo betaal of ontvang je alvast gespreid over het jaar. Klopt de schatting niet meer, dan pas je hem zelf aan.
Hoe wijzig ik mijn voorlopige aanslag?
Je wijzigt je voorlopige aanslag zelf online via Mijn Belastingdienst, waar je inlogt met je DigiD. Je past je verwachte inkomsten en aftrekposten aan, waarna je een nieuwe aanslag met aangepaste termijnen krijgt. De Belastingdienst reageert meestal binnen 4 tot 5 weken.
Tot wanneer kan ik een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen?
Je kunt een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen tot 1 mei van het jaar na het belastingjaar. Voor de voorlopige aanslag 2026 is dat dus tot 1 mei 2027. Daarna verwerk je wijzigingen via je gewone aangifte inkomstenbelasting.
Wat is het verschil met de definitieve aanslag?
De voorlopige aanslag is een schatting vooraf, de definitieve aanslag is de eindafrekening. Die volgt nadat je aangifte hebt gedaan en de Belastingdienst je werkelijke inkomen heeft beoordeeld. Het verschil tussen beide wordt verrekend: je betaalt bij of krijgt geld terug.
Kernpunten
- Een voorlopige aanslag is een schatting van je inkomstenbelasting die je in maandelijkse termijnen betaalt of terugkrijgt
- De Belastingdienst stuurt hem vaak automatisch op basis van je meest recente gegevens
- Aanvragen en wijzigen doe je zelf via Mijn Belastingdienst met je DigiD, tot 1 mei van het jaar erna
- Wijzig de aanslag zodra je inkomen, aftrekposten of box 3-vermogen verandert
- Na je aangifte volgt de definitieve aanslag, waarmee het verschil wordt verrekend
De voorlopige aanslag is een handig instrument om je belasting gespreid te betalen of alvast terug te krijgen, mits je de schatting laat kloppen met je situatie. Controleer hem daarom bij elke grote verandering, dan kom je bij de definitieve aanslag niet voor verrassingen te staan.
Zit je met een vraag over je aanslag of je aangifte, stel die dan op het ondernemen-forum van CreativeDeals.