Heb je een eenmanszaak of een vof, dan haal je geld uit je bedrijf via een privéopname, ook wel een onttrekking genoemd. Dat verlaagt je ondernemingsvermogen, maar niet je winst, want een privéopname is geen zakelijke kostenpost.
Belasting betaal je over de winst die je maakt, niet over wat je daadwerkelijk opneemt. Stort je juist geld terug in de zaak, dan heet dat een privéstorting.
Wat is een privéopname of onttrekking precies?
Een privéopname is geld of goederen die je uit je onderneming haalt voor privégebruik. Denk aan geld overboeken naar je privérekening, contant geld uit de kas pakken, of een product uit je voorraad meenemen voor thuis.
De Belastingdienst noemt dit een privéonttrekking en is daar helder over: "privéonttrekkingen verlagen dus het vermogen van uw onderneming", omdat je geld of bezittingen uit de zaak weghaalt. Lees de volledige uitleg op de privéstortingen en privéonttrekkingen op belastingdienst.nl.
Belangrijk is dat een onttrekking niets te maken heeft met de winst die je maakt. Het is een verschuiving van vermogen van je zaak naar jou als privépersoon, geen zakelijke transactie met een klant of leverancier.
Dit onderscheid geldt alleen bij rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid, zoals de eenmanszaak en de vof. Er is geen scheidsmuur tussen jouw privévermogen en het vermogen van je onderneming, dus je mag vrij schuiven tussen die twee.
Waarom een privéopname je winst niet verlaagt
Een privéopname is geen kostenpost, dus je mag hem niet aftrekken van je winst. Je winst wordt namelijk bepaald door je zakelijke omzet te verminderen met je zakelijke kosten, en een privéopname valt buiten die berekening.
Neem je 30.000 euro op uit een onderneming die 45.000 euro winst maakte, dan blijft je fiscale winst 45.000 euro. Je betaalt inkomstenbelasting over die 45.000 euro, niet over de 30.000 euro die je hebt opgenomen.
Andersom werkt het net zo: laat je je winst volledig op de zakelijke rekening staan en neem je niets op, dan betaal je alsnog belasting over de volledige winst. De fiscus kijkt naar wat je verdient, niet naar wat je uitgeeft aan jezelf.
Dit verwart veel startende ondernemers, want het voelt alsof geld dat je "voor jezelf" uitgeeft ook zakelijk moet tellen. Dat is niet zo: je onderneming en jij als privépersoon delen hetzelfde vermogen, maar de fiscus rekent alleen met de winst.
Het verschil met een bv: salaris in plaats van onttrekking
Bij een bv werkt het compleet anders, omdat een bv een aparte rechtspersoon is met eigen vermogen. Je kunt daar niet zomaar geld uit halen zoals bij een eenmanszaak.
Als dga neem je in plaats daarvan salaris op, waarover de bv loonheffing inhoudt, en eventueel dividend, waarover dividendbelasting geldt. De Belastingdienst verplicht een minimaal gebruikelijk loon, zodat je niet alleen laag belast dividend uitkeert.
Haal je toch geld uit een bv zonder dat als loon of dividend te boeken, dan boek je dat als lening via de rekening-courant. Dat bedrag moet je terugbetalen, anders loop je het risico dat de fiscus het als verkapt dividend behandelt.
Twijfel je nog tussen een eenmanszaak, vof en bv, dan hangt dat mede af van hoe je je inkomen wilt onttrekken. Lees de afweging tussen aansprakelijkheid, belastingdruk en flexibiliteit in het artikel over de juiste rechtsvorm kiezen.
Goederenonttrekking: spullen uit de zaak halen
Je kunt niet alleen geld onttrekken, maar ook goederen. Denk aan een laptop uit je voorraad die je zelf gaat gebruiken, of producten uit je webshop die je voor privégebruik meeneemt.
Voor een goederenonttrekking geldt dat je die moet waarderen tegen de waarde in het economisch verkeer, dus wat het product op dat moment werkelijk waard is. Dat bedrag boek je als omzet, ook al verkoop je het niet echt aan een klant.
Voor sommige onttrekkingen uit voorraad maakt de Belastingdienst een uitzondering en mag je waarderen tegen inkoopprijs in plaats van verkoopwaarde. Twijfel je over welke waarde precies geldt voor jouw situatie, vraag dat dan na bij je boekhouder.
Vergeet een goederenonttrekking niet te verwerken in je btw-aangifte. Onttrek je een product waarop je eerder btw hebt teruggevraagd, dan moet je over de onttrekking alsnog btw afdragen.
Privéstorting: geld terug in de zaak brengen
Het omgekeerde van een privéopname is een privéstorting: geld of goederen die je vanuit je privévermogen inbrengt in de onderneming. Denk aan een storting om een krappe kasstroom op te vangen, of aan spullen die je vanuit privé zakelijk gaat gebruiken.
Ook een privéstorting telt niet mee in je winstberekening. Het verhoogt je ondernemingsvermogen, maar de Belastingdienst schrijft duidelijk dat "privéstortingen vormen geen ondernemingswinst".
Een privéstorting is dus geen omzet en levert geen extra belastingdruk op. Het is puur een verschuiving van vermogen, dezelfde logica als bij een onttrekking, maar dan andersom.
Veel zzp-ondernemers gebruiken een privéstorting om te starten, bijvoorbeeld door 5.000 euro spaargeld in de zaak te brengen als startkapitaal. Zolang je dat correct boekt, heeft het geen fiscale gevolgen behalve een hoger eigen vermogen.
Zo boek je een privéopname in je grootboek
Elke privéopname en privéstorting hoort thuis op de privérekening in je grootboek, een balansrekening onder je eigen vermogen. Die rekening houdt precies bij wat er tussen jou en je onderneming heen en weer stroomt.
Neem je geld op, dan debiteer je de privérekening en crediteer je de bank of kas. Stort je geld, dan werkt de boeking precies andersom.
- Privéopname van 1.000 euro: debet privérekening 1.000 euro, credit bank 1.000 euro
- Privéstorting van 500 euro: debet bank 500 euro, credit privérekening 500 euro
- Goederenonttrekking: debet privérekening, credit omzet, tegen de waarde in het economisch verkeer
Aan het einde van het boekjaar tel je het saldo van de privérekening op bij je overige eigen vermogen op de balans. Zo blijft je administratie kloppend en zie je precies hoeveel vermogen er nog in de zaak zit.
Wil je zien hoe de privérekening zich verhoudt tot andere balansposten zoals voorzieningen en stelposten, lees dan het artikel over boekhoudbegrippen op de balans. Twijfel je over de basis van je hele administratie, begin dan bij het overzicht van je administratie op orde brengen.
Mag je gerust je hele winst opnemen?
Ja, je mag als eenmanszaak of vof-eigenaar in principe je volledige winst opnemen. Er is geen wettelijke plicht om winst in de zaak te laten staan.
Let wel op de praktische gevolgen. Neem je structureel meer op dan je winst, dan daalt je eigen vermogen en kan je balans op een gegeven moment negatief worden.
Een negatief eigen vermogen is niet per se een probleem, zolang je nog aan je verplichtingen kunt voldoen. Het maakt het wel lastiger om financiering te krijgen, omdat een bank of leverancier minder buffer ziet.
Houd daarom altijd voldoende liquide middelen achter voor je btw-aangifte, je voorlopige aanslag inkomstenbelasting en onverwachte uitgaven. Reken niet blind op de winst van vandaag om je opnames van morgen te dekken.
Veelgemaakte fouten rond privéopnames
Een paar misvattingen zorgen elk jaar weer voor verwarring bij startende ondernemers. Herken je een van deze punten, pas dan je administratie of aanpak direct aan.
- Denken dat een privéopname aftrekbaar is als zakelijke kost, wat niet zo is
- Geen privérekening aanhouden in het grootboek, waardoor opnames en stortingen niet te herleiden zijn
- Goederenonttrekkingen vergeten te waarderen en te verwerken in de btw-aangifte
- Structureel meer opnemen dan de winst, zonder buffer voor belastingaanslagen
- De onttrekkingsregels van een eenmanszaak toepassen op een bv, waar salaris en dividend gelden
Veelgestelde vragen
Moet ik belasting betalen over een privéopname?
Nee, een privéopname zelf is niet belast. Je betaalt inkomstenbelasting over de winst van je onderneming, niet over de bedragen die je daaruit opneemt. Neem je je hele winst op of laat je die op de zaak staan, de aanslag blijft hetzelfde.
Verlaagt een privéopname mijn winst?
Nee, een privéopname is geen zakelijke kostenpost en dus niet aftrekbaar van je winst. Het verlaagt wel het ondernemingsvermogen op je balans, omdat je geld of goederen uit de zaak haalt.
Wat is het verschil tussen een privéopname en salaris bij een bv?
Bij een eenmanszaak of vof haal je geld uit de zaak via een privéopname, zonder loonheffing. Werk je via een bv, dan neem je als dga salaris en eventueel dividend op, en daarover betaalt de bv loonheffing of dividendbelasting.
Hoe boek ik een privéopname in mijn administratie?
Je boekt een privéopname op de privérekening in je grootboek, als vermindering van je eigen vermogen. Onttrek je geld, dan debiteer je de privérekening en crediteer je de bank of kas.
Mag ik ook goederen uit mijn zaak onttrekken voor privégebruik?
Ja, dat heet een goederenonttrekking en dat mag, mits je de goederen waardeert tegen de waarde in het economisch verkeer. Voor sommige onttrekkingen uit voorraad staat de Belastingdienst een waardering tegen inkoopprijs toe.
Kernpunten
- Een privéopname of onttrekking is geld of goederen die je uit je eenmanszaak of vof haalt voor privégebruik
- Een onttrekking verlaagt je ondernemingsvermogen, maar niet je fiscale winst, want het is geen zakelijke kostenpost
- Je betaalt inkomstenbelasting over de winst, niet over wat je daadwerkelijk opneemt
- Bij een bv neem je als dga salaris en dividend op in plaats van een privéopname
- Boek elke opname en storting op de privérekening onder je eigen vermogen, en waardeer goederenonttrekkingen tegen de waarde in het economisch verkeer
Een privéopname is geen truc om minder belasting te betalen, het is simpelweg geld verplaatsen tussen jou en je onderneming. Zolang je elke opname en storting netjes bijhoudt op je privérekening, blijft je administratie kloppend en weet je precies hoeveel vermogen er nog in de zaak zit.
Twijfel je over de juiste rechtsvorm voor jouw situatie, lees dan verder in het artikel over zzp, eenmanszaak, vof of bv kiezen, of stel je vraag op het ondernemen-forum van CreativeDeals.