Wordt je werknemer ziek, dan betaal je als werkgever het loon door: wettelijk minimaal 70% van het loon, gedurende maximaal 104 weken. In het eerste ziektejaar mag de doorbetaling niet onder het minimumloon zakken, en veel cao's vullen aan tot 100%.
Loon doorbetalen is niet het enige. Je werkt samen met je werknemer en de bedrijfsarts aan re-integratie volgens de Wet verbetering poortwachter. Doe je dat niet goed, dan kan UWV je een loonsanctie opleggen en de loondoorbetaling met maximaal een jaar verlengen.
Wat je in deze gids leert
Deze gids is voor iedere werkgever met personeel in loondienst die te maken krijgt met een zieke werknemer en wil weten wat de loondoorbetaling bij ziekte precies inhoudt.
- Of je verplicht bent loon door te betalen tijdens ziekte
- Hoeveel loon je doorbetaalt en hoe het minimumloon meespeelt
- Hoe lang je moet doorbetalen en wat er in het tweede jaar verandert
- Welke stappen de Wet verbetering poortwachter voorschrijft
- Wanneer je het loon mag opschorten of stopzetten
Loondoorbetaling bij ziekte is een van de kernonderdelen van goed werkgeverschap. Deze gids bekijkt het vanuit jouw kant als werkgever.
Moet je loon doorbetalen bij ziekte?
Ja. Als een werknemer ziek wordt, ben je volgens de wet verplicht het loon te betalen. Je werknemer heeft recht op minimaal 70% van zijn loon, en dat recht op loondoorbetaling staat los van de vraag hoe iemand ziek is geworden of hoe lang hij al bij je werkt.
Er is één uitzondering: veroorzaakt je werknemer de ziekte opzettelijk, dan vervalt het recht op doorbetaling. In de praktijk komt dat zelden voor, want een werkgever moet bewijzen dat iemand de ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt.
De verplichting geldt zolang het dienstverband loopt. Ook bij een tijdelijk contract betaal je het loon door, al eindigt de doorbetaling zodra dat contract afloopt. Dan neemt UWV het via de Ziektewet over.
Sommige werkgevers hanteren wachtdagen: maximaal twee dagen aan het begin van de ziekte waarover je geen loon betaalt. Die wachtdagen moeten dan wel in de cao of in de arbeidsovereenkomst zijn afgesproken, anders betaal je vanaf dag één.
Kort samengevat: als de werknemer ziek is, betaalt de werkgever het loon door. Alleen de hoogte en de duur zijn aan regels gebonden.
Hoeveel loon betaal je door?
Wettelijk betaal je minstens 70% van het loon tijdens ziekte. De werkgever betaalt minimaal 70% over het brutoloon dat je werknemer verdiende voordat hij ziek werd.
In het eerste ziektejaar geldt een extra bodem. Kom je met die 70% onder het minimumloon, dan moet je aanvullen tot het minimumloon. Je betaalt in dat eerste jaar dus nooit minder dan het wettelijk minimumloon.
In het tweede jaar vervalt die aanvulling. Je betaalt dan nog steeds minimaal 70%, maar de minimumloon-bodem geldt niet meer. Komt je werknemer daardoor onder het sociaal minimum, dan kan hij zelf een toeslag van UWV aanvragen.
De hoogte van het loon dat je doorbetaalt kan hoger uitvallen dan het wettelijke minimum. In veel cao's is afgesproken dat de werkgever het loon in het eerste ziektejaar voor 100% doorbetaalt en in het tweede jaar bijvoorbeeld voor 70% of een tussenvorm. Controleer daarom altijd wat jouw cao of arbeidsovereenkomst voorschrijft.
Wil je weten wat een zieke werknemer je onder de streep kost, reken dan met de loonkosten-calculator door. Meer achtergrond over die opbouw vind je in de gids over loonkosten van een werkgever berekenen.
Hoe lang moet je doorbetalen?
Je betaalt het loon maximaal 2 jaar door, ofwel 104 weken. Dat zijn de twee ziektejaren waarin je als werkgever het loon moet doorbetalen en verantwoordelijk bent voor het inkomen van je zieke werknemer.
Wordt je werknemer tussendoor beter en daarna opnieuw ziek, dan telt dat door. Herstelt iemand vier weken of langer volledig en wordt hij daarna weer ziek, dan start een nieuwe periode waarin je maximaal twee jaar het loon doorbetaalt. Word je binnen vier weken opnieuw ziek gemeld, dan telt die nieuwe periode van ziekte gewoon door op de oude.
Na twee ziektejaren stopt de loondoorbetaling in principe. Is je werknemer dan nog steeds arbeidsongeschikt, dan kan hij bij UWV een WIA-uitkering aanvragen. Of iemand in aanmerking voor een uitkering komt, hangt af van hoeveel hij door zijn arbeidsongeschiktheid nog kan verdienen.
Is de werknemer na twee jaar nog steeds ziek uit dienst, dan is een van de vervolgroutes ontslag. Hoe dat werkt bij langdurige ziekte lees je in de gids over een werknemer ontslaan.
De Wet verbetering poortwachter stap voor stap
De Wet verbetering poortwachter bepaalt welke stappen jij en je werknemer moeten zetten om te voorkomen dat kortdurend verzuim uitmondt in langdurige arbeidsongeschiktheid. UWV toetst die stappen later, dus leg alles goed vast in een apart re-integratiedossier, want gezondheidsgegevens horen volgens de regels rond het personeelsdossier en de AVG niet in het gewone dossier.
De belangrijkste momenten op een rij:
- Ziekmelding: je meldt de zieke werknemer bij je arbodienst of bedrijfsarts, uiterlijk binnen een week.
- Probleemanalyse (rond week 6): is iemand langer dan zes weken ziek, dan maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse met de mogelijkheden voor herstel en werk.
- Plan van aanpak (rond week 8): binnen twee weken na de probleemanalyse stel je samen een plan van aanpak op, met concrete afspraken over re-integratie.
- Bijstellingen: je evalueert de voortgang periodiek, meestal elke zes weken, en past het plan aan waar nodig.
- Eerstejaarsevaluatie (rond week 52): na een jaar kijk je samen terug en bepaal je de koers voor het tweede jaar.
- WIA-aanvraag (rond week 88 tot 93): is er nog geen zicht op volledig herstel, dan vraagt je werknemer rond week 93 een WIA-uitkering aan. Daarbij stelt de werkgever een re-integratieverslag op waarin alle inspanningen van beide ziektejaren staan.
Re-integratie kent twee sporen. Eerste spoor is terugkeer in eigen of passende arbeid binnen je eigen bedrijf. Lukt dat niet, dan zoek je in het tweede spoor naar passend werk bij een andere werkgever. Een gezond arbobeleid helpt verzuim voorkomen en maakt de begeleiding makkelijker.
Loonsanctie, loonstop en opschorten
Doe je te weinig aan re-integratie, dan kan UWV je een loonsanctie opleggen. Die verlengt je loondoorbetaling met maximaal 52 weken, bovenop de twee jaar. Los je de tekortkomingen eerder op, dan kun je vragen de sanctie te bekorten.
Andersom mag jij het loon in bepaalde gevallen inhouden. Weigert je werknemer om passende arbeid te verrichten zonder goede reden, of werkt hij niet mee aan zijn re-integratie, dan mag je een loonstop toepassen. Over de periode dat hij weigert, betaal je dan geen loon.
Opschorten is iets anders dan stopzetten. Houdt iemand zich niet aan de controlevoorschriften, bijvoorbeeld door onbereikbaar te zijn voor de bedrijfsarts, dan mag je de doorbetaling opschorten. Zodra hij zich weer aan de regels houdt, moet je het loon alsnog betalen.
Meld een loonstop of opschorting altijd vooraf en schriftelijk, met de reden erbij. Twijfelt je werknemer of hij echt niet kan werken terwijl de bedrijfsarts vindt van wel, dan kan hij eerst een deskundigenoordeel bij UWV aanvragen.
Werkt je werknemer een deel van de tijd weer, bijvoorbeeld minder uren of in aangepast werk, dan betaal je over de gewerkte uren het normale loon en over de rest de doorbetaling bij ziekte.
Vangnet en het verschil met zzp
Niet elke zieke werknemer komt volledig voor jouw rekening. Voor bepaalde groepen geldt een vangnet via de Ziektewet, waardoor UWV het ziekengeld betaalt in plaats van jij.
Dat vangnet geldt onder meer bij ziekte door zwangerschap of bevalling en voor mensen met een no-riskpolis, zoals werknemers met een arbeidsbeperking. De werkgever hoeft bij een langdurig zieke werknemer met een no-riskpolis dan niet zelf alle kosten te dragen.
Werk je met uitzendkrachten via een uitzendbureau, dan ligt het werkgeverschap bij dat bureau. De loondoorbetaling of Ziektewet-uitkering van zieke uitzendkrachten loopt dan niet via jou, maar via het uitzendbureau of UWV.
Voor een zzp'er bestaat geen loondoorbetaling bij ziekte: die valt niet onder een arbeidsovereenkomst en heeft dus geen werkgever die doorbetaalt. Een zelfstandige die zich wil indekken, kan zich vrijwillig verzekeren. Hoe dat werkt lees je in de gids over de vrijwillige verzekering bij UWV voor zzp'ers. Huur je een zzp'er in, dan draag je die kosten dus niet.
Veelgestelde vragen
Is een werkgever verplicht loon door te betalen bij ziekte?
Ja. Wordt je werknemer ziek, dan ben je volgens de wet verplicht het loon door te betalen: minimaal 70% van het loon, gedurende maximaal 104 weken. Het maakt niet uit of iemand een vast of tijdelijk contract heeft, zolang het dienstverband loopt betaal je door.
Wat zijn de wettelijke regels voor doorbetaling van loon bij ziekte?
De hoofdregel is minimaal 70% van het loon, in het eerste ziektejaar aangevuld tot het minimumloon als je onder dat bedrag komt. In het tweede jaar vervalt die minimumloon-bodem. Je betaalt maximaal twee jaar door en werkt in die periode samen aan re-integratie volgens de Wet verbetering poortwachter.
Hoeveel loon betaal je in het tweede ziektejaar?
Ook in het tweede jaar geldt wettelijk minimaal 70% van het loon, maar de aanvulling tot het minimumloon vervalt dan. Komt je werknemer daardoor onder het sociaal minimum, dan kan hij een toeslag van UWV aanvragen. Veel cao's spreken voor het tweede jaar een hoger percentage af.
Kan de werkgever de loondoorbetaling opschorten bij ziekte?
Opschorten en stopzetten zijn twee verschillende dingen. Houdt je werknemer zich niet aan de controlevoorschriften, dan mag je de doorbetaling opschorten tot hij dat wel doet. Weigert hij zonder goede reden passende arbeid of werkt hij niet mee aan re-integratie, dan mag je een loonstop toepassen. Meld dat vooraf schriftelijk.
Hoe werkt loondoorbetaling bij ziekte?
Je werknemer meldt zich ziek en jij betaalt het loon door. Rond week 6 maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse, daarna stel je samen een plan van aanpak op. Je evalueert de voortgang periodiek, en rond week 88 tot 93 volgt zo nodig de WIA-aanvraag bij UWV. Na twee jaar stopt de loondoorbetaling in principe.
Kernpunten
- Je betaalt bij ziekte wettelijk minimaal 70% van het loon door, maximaal 104 weken (twee jaar)
- In het eerste ziektejaar vul je aan tot het minimumloon; in het tweede jaar vervalt die bodem
- Veel cao's verplichten je tot een hogere doorbetaling, vaak 100% in het eerste jaar
- De Wet verbetering poortwachter schrijft vaste stappen voor, van probleemanalyse tot WIA-aanvraag
- Doe je te weinig aan re-integratie, dan verlengt UWV je doorbetaling met maximaal een jaar (loonsanctie)
Loondoorbetaling bij ziekte draait om twee dingen: op tijd het juiste loon doorbetalen en je re-integratieverplichtingen serieus nemen. Doe je beide, dan voorkom je een loonsanctie en houd je grip op de kosten.
Zit je met een concrete casus over een zieke werknemer of de Wet verbetering poortwachter, stel je vraag dan op het ondernemen-forum van CreativeDeals.