Over uitbetaalde vakantiedagen betaal je belasting volgens het bijzonder tarief, en dat percentage hangt af van je jaarloon — in de praktijk vaak tussen de 37% en 49,5%. Het voelt alsof je veel meer belasting betaalt dan over je gewone salaris, maar dat klopt niet: netto houd je over het hele jaar evenveel over. Het bijzondere tarief is enkel een andere manier waarop de loonheffing wordt ingehouden op vakantie-uren die je laat uitbetalen. In dit artikel laat ik zien hoeveel belasting je ongeveer betaalt, welke vakantiedagen je überhaupt mag laten uitbetalen, en hoe je de uitbetaling zelf berekent.
Het uitbetalen van vakantiedagen zit vol misverstanden. Mensen denken dat ze de helft kwijtraken aan de fiscus, of dat ze zomaar alle vakantiedagen kunnen laten uitbetalen. Allebei niet waar. Om te begrijpen hoeveel je netto overhoudt en wat mag, moet je eerst weten dat er twee soorten vakantiedagen bestaan.
Wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen
Er zijn twee soorten vakantiedagen, en het verschil bepaalt of je ze mag laten uitbetalen. Volgens de wet heb je recht op minimaal vier keer het aantal uren dat je per week werkt aan wettelijke vakantiedagen per jaar. Wie 40 uur per week werkt, bouwt dus recht op minimaal twintig vakantiedagen per jaar op. Die wettelijke vakantiedagen zijn er voor je rust en herstel.
Daarbovenop kun je extra vakantiedagen hebben: de bovenwettelijke vakantiedagen. Die komen voort uit je cao of je arbeidsovereenkomst — denk aan een werkgever die 25 of 30 dagen geeft in plaats van het wettelijke minimum. Het onderscheid tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen is geen detail, want het bepaalt wat je met de dagen mag doen.
- Wettelijke vakantiedagen — minimaal viermaal je wekelijkse uren; bedoeld om op te nemen en vervallen een half jaar na het opbouwjaar
- Bovenwettelijke vakantiedagen — extra dagen uit cao of contract; deze mag je tot vijf jaar meenemen en tussentijds laten uitbetalen
Welke vakantiedagen mag je laten uitbetalen?
Tijdens je dienstverband mag je in principe alleen de bovenwettelijke vakantiedagen laten uitbetalen. De wettelijke vakantiedagen mag je tijdens het dienstverband niet laten uitbetalen; die zijn bedoeld om daadwerkelijk vrije dagen op te nemen. Wil je dus bovenwettelijke vakantiedagen laten uitbetalen, dan kan dat meestal in overleg met je werkgever, mits je cao het toestaat.
Bij het einde van je dienstverband ligt het anders. Dan worden alle openstaande vakantiedagen uitbetaald — zowel de wettelijke als de bovenwettelijke. Heb je aan het einde van het jaar of bij je vertrek nog resterende vakantiedagen staan, dan krijg je die als brutobedrag uitbetaald. Het laten uitbetalen aan het einde van een contract is dus de enige situatie waarin je ook je wettelijke vakantiedagen kunt verzilveren.
Een veelgestelde vraag gaat over vakantiedagen bij ziekte. Goed om te weten: ook als je ziek bent, bouw je gewoon vakantiedagen op. Die tellen mee bij de uitbetaling van vakantiedagen aan het einde van je dienstverband, net als bij een gezonde werknemer.
Hoeveel belasting betaal je over vakantie uren?
De kern van de vraag: hoeveel belasting betaal je als je vakantiedagen uit laat betalen? Uitbetaalde vakantiedagen gelden als een bijzondere beloning, vergelijkbaar met vakantiegeld, een bonus of een dertiende maand. Daarover wordt loonheffing ingehouden tegen het bijzondere tarief, het tarief dat de Belastingdienst hanteert voor bijzondere beloningen.
Dat bijzonder tarief is afhankelijk van het aantal uren en vooral van je jaarloon. Hoe hoger je totale inkomen, hoe hoger het percentage belasting dat over de uitbetaling wordt ingehouden — grofweg tussen de 37% en 49,5%. Daardoor lijkt het of je extra belasting betaalt op je vakantie-uren, omdat er een groter deel wordt ingehouden dan op je normale salaris.
Maar dat is gezichtsbedrog. Het bijzondere tarief is geen extra heffing; het is een manier om alvast het juiste percentage in te houden over loon dat bovenop je reguliere salaris komt. Aan het einde van het jaar wordt alles verrekend. Of je nu vakantiedagen laat uitbetalen of niet, het uiteindelijke nettobedrag dat je over het jaar overhoudt is hetzelfde. Voor de officiële percentages en de actuele tabel kun je terecht op de site van de Belastingdienst.
Vakantiedagen uitbetalen berekenen
Wil je berekenen hoeveel je overhoudt, dan reken je eerst het brutobedrag uit en pas je daarna het bijzonder tarief toe. De berekening is eenvoudiger dan hij klinkt. Stel: je werkt 40 uur per week en wilt tien vakantiedagen laten uitbetalen.
- Stap 1 — dagen naar uren. Bij 40 uur per week is één dag 8 uur. Tien dagen zijn dus 80 vakantie-uren.
- Stap 2 — bruto uitbetaling. Vermenigvuldig die 80 uur met je bruto uurloon. Bij € 20 bruto per uur is dat € 1.600 bruto.
- Stap 3 — loonheffing. Over die € 1.600 wordt het bijzonder tarief ingehouden. Bij bijvoorbeeld 40% belasting blijft er netto € 960 over.
De uitbetaling van je vakantiedagen hangt dus af van het aantal opgebouwde vakantiedagen, je bruto uurloon en je persoonlijke bijzondere tarief. Hetzelfde rekenmodel gebruik je of je nu een paar bovenwettelijke vakantie uren laat uitbetalen of bij vertrek alle vakantiedagen uitbetalen. Veel werkgevers en boekhoudpakketten doen deze berekening automatisch, maar zo controleer je zelf of de uitbetaalde vakantiedagen kloppen.
Vakantiedagen meenemen of laten uitbetalen?
Voordat je je vakantiedagen laat uitbetalen, loont het om stil te staan bij het alternatief: vakantiedagen meenemen naar volgend jaar. Bovenwettelijke dagen mag je tot vijf jaar bewaren, dus je hoeft ze niet aan het einde van het jaar te verzilveren. Wettelijke vakantiedagen kun je beter op tijd opnemen, want die vervallen sneller.
De afweging is praktisch. Heb je het geld nodig of bouw je een flinke stuwmeer aan vrije dagen op, dan is de uitbetaling van vakantiedagen logisch. Hecht je meer aan rust, dan zijn opgenomen vakantiedagen waardevoller dan het brutobedrag dat ervoor in de plaats komt. Houd er rekening mee dat je over uitbetaalde dagen direct belasting betaalt, terwijl meegenomen dagen hun volledige waarde behouden tot je ze opneemt.
Voor de officiële regels over wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen en het meenemen ervan verwijs ik naar Rijksoverheid.nl. Check daarnaast altijd je eigen cao en arbeidsovereenkomst, want die kunnen gunstigere afspraken bevatten dan het wettelijke minimum.
Veelgestelde vragen
Hoeveel belasting betaal je over uitbetaalde vakantiedagen?
Uitbetaalde vakantiedagen vallen onder het bijzonder tarief voor bijzondere beloningen. Het exacte percentage hangt af van je jaarloon en kan oplopen tot zo'n 49,5%. Het lijkt daardoor alsof je meer belasting betaalt dan over je gewone salaris, maar netto houd je over het hele jaar gezien evenveel over — het bijzondere tarief is alleen een andere manier van inhouden, geen extra belasting.
Mag je alle vakantiedagen laten uitbetalen?
Nee. Tijdens je dienstverband mag je in principe alleen je bovenwettelijke vakantiedagen laten uitbetalen. De wettelijke vakantiedagen zijn bedoeld om op te nemen voor rust en mag je tijdens het dienstverband niet laten uitbetalen. Pas bij het einde van je dienstverband worden alle openstaande vakantiedagen — wettelijk én bovenwettelijk — uitbetaald.
Hoe bereken je de uitbetaling van vakantiedagen?
Vakantiedagen uitbetalen berekenen doe je met je bruto uurloon. Reken je dag om naar uren (bij 40 uur per week is een dag 8 uur), vermenigvuldig dat met je bruto uurloon en met het aantal dagen dat je laat uitbetalen. Over dat brutobedrag wordt vervolgens de loonheffing tegen het bijzonder tarief ingehouden.
Vervallen wettelijke vakantiedagen die je niet opneemt?
Ja. Wettelijke vakantiedagen vervallen een half jaar na het jaar waarin je ze opbouwde, tenzij je cao iets anders bepaalt. Bovenwettelijke vakantiedagen kun je tot vijf jaar meenemen. Heb je aan het einde van het jaar nog vakantiedagen staan, controleer dan welke binnenkort vervallen.
Kernpunten
- Over uitbetaalde vakantiedagen betaal je belasting tegen het bijzonder tarief, afhankelijk van je jaarloon — vaak tussen 37% en 49,5%
- Het bijzondere tarief is geen extra belasting; over het hele jaar gerekend houd je netto evenveel over
- Tijdens je dienstverband mag je alleen bovenwettelijke vakantiedagen laten uitbetalen; bij vertrek worden alle openstaande dagen uitbetaald
- Bereken de uitbetaling met je bruto uurloon × aantal vakantie-uren, en houd daarna de loonheffing in
- Wettelijke vakantiedagen vervallen na een half jaar; bovenwettelijke dagen kun je tot vijf jaar meenemen
Kijk eerst in je salarisstrook en je cao hoeveel wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen je hebt opgebouwd, en welke binnenkort vervallen. Reken vervolgens met je bruto uurloon uit wat een uitbetaling oplevert, en weeg dat af tegen het meenemen of opnemen van je dagen. Zo bepaal je op basis van cijfers — niet op gevoel — of je je vakantiedagen laat uitbetalen of bewaart. De percentages in dit artikel zijn indicatief; raadpleeg voor jouw situatie altijd de actuele tabel van de Belastingdienst.