Een bank, investeerder of toezichthouder die om een accountantsverklaring vraagt: voor veel ondernemers is dat het moment dat ze zich afvragen wat zo'n verklaring nu eigenlijk is. In dit artikel lees je wat een accountantsverklaring is, welke soorten er zijn, wanneer je er een nodig hebt en wat het kost.
Let op: dit is algemene informatie, geen advies. Voor jouw specifieke situatie schakel je een accountant in.
Wat is een accountantsverklaring?
Een accountantsverklaring is een verklaring waarin een accountant zich uitspreekt over financiële informatie, meestal de jaarrekening. De accountant beoordeelt of die financiële overzichten een getrouw beeld geven van de financiële situatie van je onderneming.
Het verschil met je eigen boekhouding zit in de zekerheid. Een accountantsverklaring geeft externe partijen een onafhankelijk oordeel over je financiële cijfers, in een bepaalde mate van zekerheid. Hoe hoger die zekerheid, hoe zwaarder het onderzoek erachter.
Wie mag een accountantsverklaring afgeven?
Niet iedereen mag een accountantsverklaring afgeven. Dat is voorbehouden aan een registeraccountant (RA) of een accountant-administratieconsulent (AA), beiden gecertificeerde en geregistreerde accountants.
Zij zijn aangesloten bij de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), de beroepsorganisatie van accountants. Bij hun werk volgen ze vaste regels, vastgelegd in de Nadere Voorschriften Controle- en overige Standaarden.
De soorten accountantsverklaringen
Er zijn drie soorten accountantsverklaringen, die verschillen in de mate van zekerheid die ze bieden:
- Controleverklaring — een redelijke, hoge mate van zekerheid. De accountant doet uitgebreid onderzoek (een controleopdracht) naar de jaarrekening
- Beoordelingsverklaring — een beperkte mate van zekerheid, op basis van een minder diepgaand onderzoek
- Samenstellingsverklaring — geen zekerheid over de getrouwheid; de accountant stelt de jaarrekening samen op basis van de gegevens die jij aanlevert
De beoordelingsverklaring en samenstellingsverklaring zijn lichter dan de controleverklaring. Welke je nodig hebt, hangt af van wie de verklaring vraagt en waarvoor.
Wanneer heb je een accountantsverklaring nodig?
De belangrijkste reden is een wettelijke: middelgrote en grote rechtspersonen, zoals een grotere besloten vennootschap, zijn controleplichtig. Zij moeten hun jaarrekening laten voorzien van een controleverklaring.
Kleinere ondernemingen — denk aan een eenmanszaak, een vof of een kleine bv — zijn meestal niet controleplichtig. Toch kun je ook dan een verklaring nodig hebben, bijvoorbeeld als een bank, een investeerder, een toezichthouder of een verzekeringsmaatschappij erom vraagt om je financiële informatie te onderbouwen.
Het oordeel in een controleverklaring
Bij een controleverklaring geeft de accountant een expliciet oordeel over de jaarrekening. Dat oordeel kan vier kanten op:
- Goedkeurend — de jaarrekening geeft een getrouw beeld
- Met beperking — grotendeels in orde, maar met een kanttekening
- Afkeurend — de jaarrekening geeft geen goede weergave
- Oordeelonthouding — er was onvoldoende informatie om een oordeel te geven
Een goedkeurende verklaring is uiteraard waar je naartoe werkt: die geeft externe partijen het vertrouwen dat je cijfers kloppen.
Wat kost een accountantsverklaring?
De kosten van een accountantsverklaring laten zich niet in één bedrag vangen. Ze zijn afhankelijk van het type verklaring en de omvang en complexiteit van je onderneming. Een controleverklaring vraagt veel meer werk dan een samenstellingsverklaring en kost dus aanzienlijk meer.
Als richtlijn rekent een accountant al gauw rond de € 150 per uur, maar dat verschilt per kantoor. Vraag daarom vooraf een offerte, dan weet je waar je aan toe bent. Een goede, actuele boekhouding — bijvoorbeeld via online boekhoudsoftware — drukt de kosten, omdat de accountant minder hoeft uit te zoeken.
Veelgestelde vragen
Wat is een accountantsverklaring?
Een accountantsverklaring is een verklaring waarin een accountant zich uitspreekt over financiële informatie, meestal de jaarrekening. Het is de overkoepelende term voor onder andere de controleverklaring, de beoordelingsverklaring en de samenstellingsverklaring, die elk een andere mate van zekerheid geven.
Wat zijn de soorten accountantsverklaringen?
Er zijn drie hoofdvormen. De controleverklaring geeft een redelijke (hoge) mate van zekerheid, de beoordelingsverklaring een beperkte mate van zekerheid, en de samenstellingsverklaring geeft geen zekerheid over de getrouwheid: de accountant stelt de jaarrekening dan alleen samen op basis van je gegevens.
Wanneer is een accountantsverklaring verplicht?
Een accountantsverklaring is verplicht voor middelgrote en grote rechtspersonen: zij zijn controleplichtig en moeten een controleverklaring laten opstellen. Eenmanszaken, vof's en kleine bv's zijn dat meestal niet, al kan een bank, investeerder of toezichthouder er wel om vragen.
Wat kost een accountantsverklaring?
De kosten hangen af van het type verklaring en de omvang van je onderneming. Een accountant rekent al gauw rond de € 150 per uur, en een controleverklaring kost meer werk dan een samenstellingsverklaring. Vraag daarom vooraf een offerte, want de prijs verschilt per kantoor en situatie.
Kernpunten
- Een accountantsverklaring is het oordeel van een accountant over financiële informatie, meestal de jaarrekening
- De drie soorten zijn de controleverklaring (hoge zekerheid), beoordelingsverklaring (beperkte zekerheid) en samenstellingsverklaring (geen zekerheid)
- Alleen een registeraccountant (RA) of accountant-administratieconsulent (AA) mag er een afgeven
- Middelgrote en grote rechtspersonen zijn controleplichtig; kleinere ondernemingen meestal niet
- De kosten hangen af van het type verklaring; reken op een uurtarief rond de € 150 en vraag vooraf een offerte
Een accountantsverklaring geeft de buitenwereld vertrouwen in je cijfers. Weet welk type je nodig hebt, houd je administratie op orde, en de aanvraag verloopt een stuk soepeler én goedkoper.
Meer over ondernemen met een rechtspersoon? Lees wanneer een holding interessant is, hoe een rekening-courant werkt, of stel je vraag op het ondernemen-forum van CreativeDeals.