Je hoeft geen eigen bedrijf te hebben om ondernemend te zijn. Ondernemend gedrag draait om een houding: kansen zien waar anderen problemen zien, en het lef hebben om te handelen. En dat is precies wat werkgevers in een snel veranderende wereld zoeken.
In dit artikel lees je wat ondernemend gedrag is, welke eigenschappen en vaardigheden erbij horen, en hoe het terugkomt in het keuzedeel Ondernemend gedrag in het mbo.
Wat is ondernemend gedrag?
Ondernemend gedrag is een proactieve houding waarbij je kansen signaleert, initiatief neemt en durft te handelen om waarde te creëren. Het is een manier van denken en doen, geen functietitel.
Iemand met ondernemend gedrag onderzoekt actief mogelijkheden voor verandering en wacht niet af. Diegene signaleert mogelijkheden, neemt het voortouw en durft beslissingen te nemen — ook als de uitkomst niet zeker is.
Belangrijk: dit gedrag is niet voorbehouden aan een ondernemer. Ook een werknemer kan ondernemend gedrag vertonen, door in zijn werkomgeving initiatief te nemen en met nieuwe ideeën te komen.
De eigenschappen van een ondernemende houding
Een ondernemende houding is opgebouwd uit herkenbare eigenschappen. Dit zijn de belangrijkste die het tonen van ondernemend gedrag mogelijk maken:
- Initiatief nemen — niet afwachten, maar het nemen van initiatief en zelf in beweging komen
- Kansen zien — mogelijkheden herkennen en aangrijpen waar anderen ze missen
- Creativiteit — met nieuwe ideeën en innovatieve oplossingen komen
- Doorzettingsvermogen — volhouden bij tegenslagen en obstakels niet uit de weg gaan
- Risicobereidheid — bereid zijn risico's te nemen en uit je comfortzone te stappen
- Flexibiliteit — flexibel inspelen op een veranderende situatie en goed samen te werken
Daarnaast spelen zelfstandigheid, kritisch denken en een oplossingsgerichte instelling een rol. Samen vormen deze competenties de mindset achter ondernemend handelen.
Ondernemend gedrag op de werkvloer
Voor werkgevers is ondernemend gedrag goud waard. Medewerkers die proactief zijn en kansen benutten, verhogen de productiviteit en brengen verandering en innovatie op gang.
Je stimuleert ondernemend gedrag door werknemers de ruimte te geven: medewerkers de ruimte geven om te experimenteren, fouten te maken en met eigen initiatieven te komen. Een werkomgeving die dat aanmoedigt, haalt het beste uit individuen naar boven.
Andersom is het ook een waardevolle eigenschap om zelf te tonen. Wie in zijn werk ondernemend handelt, valt op, krijgt meer verantwoordelijkheid en draagt zichtbaar bij aan de prestaties van het team.
Het keuzedeel Ondernemend gedrag in het mbo
Omdat ondernemend gedrag zo gewild is, is er in het mbo het keuzedeel Ondernemend gedrag. Daarin ontwikkelen studenten gericht hun ondernemende vaardigheden.
Het keuzedeel is gestructureerd rond kerntaken en werkprocessen: studenten leren kansen signaleren, mogelijkheden voor verandering onderzoeken, initiatief tonen en oplossingsgericht werken. Het is iets anders dan ondernemerschap of een eigen bedrijf starten — het draait om de houding, niet om de rechtsvorm.
Via zo'n leerprogramma trainen studenten de skills die in elke baan van pas komen. Ze ontwikkelen een ondernemende mindset die ze meenemen naar elke werkomgeving.
Hoe ontwikkel je ondernemend gedrag?
Het goede nieuws: ondernemend gedrag kun je leren. Het is geen vast karakter, maar een set vaardigheden die je met oefening versterkt.
Begin klein: neem bewust initiatief, stel vragen, en grijp een kans aan in plaats van af te wachten. Door regelmatig uit je comfortzone te stappen en proactief problemen op te lossen, groeit je ondernemende houding vanzelf — of je nu ondernemer bent of werknemer.
Veelgestelde vragen
Wat is ondernemend gedrag?
Ondernemend gedrag is een proactieve houding waarbij je kansen signaleert, initiatief neemt en durft te handelen om waarde te creëren. Het draait om eigenschappen en vaardigheden als creativiteit, doorzettingsvermogen en risicobereidheid. Je hoeft er geen ondernemer voor te zijn — ook werknemers tonen ondernemend gedrag.
Welke eigenschappen horen bij een ondernemende houding?
Een ondernemende houding kenmerkt zich door initiatief nemen, kansen zien, creativiteit, flexibiliteit, oplossingsgericht en proactief handelen, doorzettingsvermogen bij tegenslagen en de bereidheid om risico's te nemen. Samen vormen deze competenties de mindset die ondernemend gedrag mogelijk maakt.
Wat is het keuzedeel Ondernemend gedrag in het mbo?
Het keuzedeel Ondernemend gedrag is een onderdeel van mbo-opleidingen waarin studenten ondernemende vaardigheden ontwikkelen. Via kerntaken en werkprocessen leren ze kansen signaleren, initiatief tonen en oplossingsgericht handelen — vaardigheden die werkgevers in elke werkomgeving waarderen.
Kun je ondernemend gedrag leren?
Ja. Ondernemend gedrag is geen vast karakter maar een set vaardigheden die je kunt ontwikkelen. Door bewust initiatief te nemen, uit je comfortzone te stappen en kansen aan te grijpen, train je een ondernemende houding — met een leerprogramma of gewoon in de praktijk.
Kernpunten
- Ondernemend gedrag is een proactieve houding: kansen signaleren, initiatief nemen en durven handelen om waarde te creëren
- Het hoort niet alleen bij een ondernemer; ook werknemers kunnen ondernemend gedrag vertonen
- Belangrijke eigenschappen zijn creativiteit, doorzettingsvermogen, flexibiliteit en risicobereidheid
- In het mbo bestaat het keuzedeel Ondernemend gedrag, met kerntaken en werkprocessen om de vaardigheden te trainen
- Je kunt ondernemend gedrag leren door bewust initiatief te nemen en uit je comfortzone te stappen
Ondernemend gedrag is uiteindelijk een keuze: afwachten of in beweging komen. Wie kansen leert zien en het lef ontwikkelt om te handelen, wordt waardevoller — als ondernemer én als werknemer.
Meer over ondernemen? Lees wat een ondernemer precies is, hoe je een ondernemingsplan schrijft, of stel je vraag op het ondernemen-forum van CreativeDeals.